Myśl Romana Dmowskiego wciąż aktualna

0
127

ROMAN DMOWSKI (1864-1939)

2 stycznia 2017r. wypada 78 rocznica śmierci wielkiego polityka, człowieka szerokiego formatu Romana Dmowskiego. Dla uczczenia tej rocznicy wypadałoby przedstawić tą postać, co nie jest łatwo. Jak informuje Instytut Romana Dmowskiego w Nowym Jorku w pierwszym tomie „Wybór Pism Romana Dmowskiego” na pełne wydanie Pism Zebranych o Dmowskim potrzeba 20 tomów. Niniejszy artykuł chce choć skrótowo przybliżyć ważną dla Polski postać.

1. Z życiorysu Romana Dmowskiego.
● 9 sierp.1864r. urodził się Roman Dmowski na Pradze w Warszawie. Ojciec pochodził z drobnej szlachty,
● 1891r. kończy Uniwersytet Warszawski ze stopniem kandydata nauk przyrodniczych,
● 3 maja 1891 organizuje wielką manifestację do katedry św. Jana w Warszawie
● wyjeżdża do Paryża,
● w drodze powrotnej z Paryża aresztowany i osadzony w Cytadeli Warszawskiej,
● 1893 zesłanie do Mitawy za Smoleńsk,
● 02.1895 przedostaje się do Lwowa. Tu wydaje „Przegląd Wszechpolski”,
● 1904 wojna rosyjsko – japońska, wyjeżdża do Tokio, przedkłada rządowi japońskiemu memoriał,
● 1895-1905 ogłasza książki: „Niemcy, Rosja i kwestia polska”, „Myśli nowoczesnego Polaka”,
● 1907 zostaje posłem z Warszawy do Dumy razem z 34 posłami z Kongresówki,
● 1915 wyjeżdża do Londynu, Paryża, Rzymu ,
● 1916 publikuje „Zagadnienia Europy Środkowej”,
● 08.1917 powołuje w Paryżu Komitet Narodowy Polski,
● 1916 otrzymuje doktorat honoris causa na Uniwersytecie w Cambridge,
● 1918 wyjeżdża do Ameryki i z Paderewskim prowadzi akcję na rzecz odzyskania niepodległości,
● 28.06.1919 podpisuje Traktat Wersalski, który przywraca Polskę na mapy Europy, ● 1920 kuracja w Algierze,
● 27.10-14.12.1923 Dmowski Ministrem Spraw Zagranicznych,
● 1925 wydaje dzieło: „Polityka Polska i odbudowanie państwa”,
● 1926 tworzy Obóz Wielkiej Polski,
● 1928 po rozwiązaniu przez sanację Obozu, powołuje Stronnictwo Narodowe,
● 1931 wydaje książkę „Świat powojenny i Polska”
● 2.01.1939 Drozdowo, Roman Dmowski umiera.

2. Polska za Dmowskim i obecnie.
        Polska, o którą Dmowski walczył, a w której teraz żyjemy jest jest w znacznej części Polską Dmowskiego, wiele jej cech stało się codzienną oczywistością. Polska jest jednolita narodowo i ma piastowskie granice o co walczył Dmowski. Zbyt mało cenimy sobie obecny kształt naszego terytorium i granice. W II Rzeczypospolitej 1/3 obywateli stanowili Niemcy, Ukraińcy, Żydzi. W godzinie próby t.j. po wrześniu 1939 roku Niemcy, Żydzi i Ukraińcy dokonali jawnej zdrady. Ukraińcy dopuścili się ludobójstwa na Polakach. Mamy teraz komfort pod względem przynależności narodowej. Za czasów Dmowskiego co trzeci a w niektórych miastach co drugi spotykany na ulicy współobywatel był obcego pochodzenia.
Więcej jest Polaków ze zmysłem handlowym i przedsiębiorczością, czego też domagał się Dmowski. Awans szerokich mas zmienił strukturę narodu i państwa w kierunku pożądanym przez Dmowskiego. Polska idea narodowa zdefiniowana przez Romana Dmowskiego odwołująca się do wspólnoty narodowej jako etnicznej, językowej i wyznaniowej w znacznej części została urzeczywistniona.
3. Zasługi Dmowskiego i cenne myśli
         Wiekopomną zasługą jest zasadniczy wkład w odzyskanie niepodległości i odbudowę państwa z Wielkopolską, Śląskiem i dostępem do morza i wskazanie drogi nowoczesnego rozwoju na przyszłość. Po drugie zasługą Dmowskiego jest budzenie w narodzie ducha narodowego i uczenie myślenia kategoriami całego narodu a nie klasy społecznej czy dzielnicy kraju. Poniżej często cytowane myśli Romana Dmowskiego. „Jestem Polakiem, więc mam obowiązki polskie: są one tym większe i tym silniej się do nich poczuwam, im wyższy przedstawiam typ człowieka. Bo im szerszą stroną mego ducha żyję życiem zbiorowym narodu, tym jest mi ono droższe, tym większą ma dla mnie cenę i tym silniej czuję potrzebę dbania o jego całość i rozwój” (Myśli nowoczesnego Polaka, 1903r.).
„ Katolicyzm nie jest dodatkiem do polskości, zabarwieniem jej na pewien sposób, ale tkwi w jej istocie, w znacznej mierze stanowi jej istotę. Usiłowanie oddzielenia u nas katolicyzmu od polskości, oderwanie narodu od Religi i od Kościoła jest niszczeniem samej istoty narodu”(Kościół, Naród i Państwo, 1927r.).
         „W dziewięćsetną rocznicę chwili dziejowej, kiedy Wielki Król, Polityk i Wojownik, umierając pozostawił po sobie potężne państwo, podwaliny pod rozwój wielkiego narodu i wytyczne polityki polskiej, które po dziś dzień zachowały swą żywą wartość, książkę tę poświęcam tym wszystkim, którzy noszą w duszach i usiłują wykonać TESTAMENT CHROBREGO”(wstęp do: „Polityka Polska i odbudowanie państwa”1926r.).
4. Roman Dmowski – wychowawca i autorytet młodzieży.
         Rafał Dobrowolski tak podsumowuje Dmowskiego „Roman Dmowski – wielki polityk, dyplomata, mąż stanu, twórca sukcesu Polski na konferencji w Wersalu w 1919r., był także wychowawcą i rzeczywistym autorytetem dla młodszych pokoleń Polaków. Dla Dmowskiego ważniejsze było wyrobienie w wychowankach zrozumienia kierunku reprezentowanego przez obóz narodowo – demokratyczny, niż taktyki bieżącej walki politycznej. Istota jego wychowania politycznego w kształtowaniu myśli politycznej była dyskusja i krytyka konkretnych rozwiązań. Jeden z jego najbliższych współpracowników napisał co stanowiło istotę szkoły Dmowskiego: „… ukazał młodemu pokoleniu wielka ideę i wprzągł je w służbę Wielkiej Polski. W ten sposób ustrzegł młodych przed naśladownictwem obcych wzorów i zmusił do własnej twórczości. W miejsce patriotyzmu romantycznego propagował patriotyzm pozytywny, którego esencją miało być właściwe zrozumienie interesu narodowego; propagował porzucenie myślenia, że ofiarny zryw powstańczy to najskuteczniejsza forma walki narodowej. W procesie edukacyjnym dużą wagę zwracał na wpajanie zasad przedsiębiorczości, zamiłowania do zasad pracy organicznej niezależnej od istniejącej sytuacji politycznej , bo umiejętne gospodarowanie na swoim uznał za nowoczesną drogę prowadzącą do niezależności narodowej”.
5. Roman Dmowski wobec Rosji.
         Jan Engelgard w książce „Myśl polityczna Romana Dmowskiego” tak pisze : „Roman Dmowski nie sformułował w kwestii rosyjskiej jakiejś stałej doktryny, jego stosunek do niej ewaluował, w zależności od rozwoju sytuacji w jakiej znajdowała się Polska. Problemem jest tkwienie w polskiej świadomości i mentalności „kompleksu rosyjskiego”, określonego przez Dmowskiego również mianem „choroby na Moskala”. Dmowski wypracował wskazówki dla polskiej polityki, brzmiały one tak:
1) Odejście od mesjanistycznego myślenia o Rosji, traktowanie jej, w sensie polityki zagranicznej, jako takiego państwa, jak inne. Swoista „sakralizacja” polityki rosyjskiej uniemożliwiała racjonalne działania i prawie zawsze wiodła ku klęsce. Dmowski uważał też, że w podejściu do Rosji należy odejść od „martyrologizmu”. Jednocześnie lider Narodowej Demokracji podkreślał , że Polska i Rosja należą do dwóch odmiennych systemów cywilizacyjnych.
2) Nie postrzeganie Rosji jako odwiecznego wroga, lecz upatrywanie w niej potencjalnego partnera, a nawet sojusznika w konfrontacji z Niemcami. Aby to się stało, nie należy prowokować Rosji i niejako zmuszać jej do szukania porozumienia z Niemcami.
3) Uznanie narodu rosyjskiego jako punktu odniesienia polityki polskiej. „Przeczekanie” bolszewizmu i jego stopniowy rozkład miało otworzyć nowy rozdział w polsko – rosyjskich stosunkach.
4) Nie granie „kartą ukraińską”, traktowanie Rosji jako głównego (a nawet jedynego) partnera na Wschodzie. Z tym wiąże się negatywna ocena podsycania antyrosyjskich separatyzmów.
5) Unikanie wykorzystywania Polski do „osaczania” Rosji, budowy „kordonu sanitarnego” w interesie Zachodu czy Niemiec”.
Po roku 1989, III RP oficjalnie powróciła do nurtu mesjanistyczno – romantycznego. Nurt ten forsują grupy nacisku obce narodowo w nie polskim interesie.

Jeśli podoba Ci się nasza działalność, jeśli chcesz być częścią naszego Stowarzyszenia, tworzyć stronę internetową, włączyć się w organizowanie różnych wydarzeń, poznać ciekawych ludzi. Serdecznie zachęcamy! Prosimy pisać na adres kontakt@stalowipatrioci.pl lub zadzwoń 600 403 037

ZOSTAW ODPOWIEDŹ