Bohater obrony Gdyni (Oksywia)Pułkownik Stanisław Dąbek

0
219

W kolejnym już moim artykule, chcę opisać jednego ze znanych dowódców jakiego miały wojska polskie w czasie wojny obronnej Polski w 1939 roku. Urodził się w Nisku nad Sanem w rodzinie chłopskiej jako syn Szczepana Dąbka i Rozalii Dąbek z domu Powęzka w dniu 28 III 1892 roku w Galicji która należała wówczas do monarchii Austro-Węgierskiej, zmarł natomiast 19 września 1939 roku broniąc Oksywia popełnił Samobójstwo strzelając sobie w głowę, w obliczu nieuchronnej klęski w rejonie Babich Dołów,nakazując zarazem niezwłocznie zaprzestanie walki po jego śmierci. Skromną uroczystość pogrzebową,po której pułkownik został pochowany w grobie niedaleko Zakładu Kwarantannowego. Mszę pogrzebową poprowadził Ks.kmdr ppor Władysław Miegoń – pierwszy kapelan Marynarki wojennej. 23 Października 1946 roku na cmentarzu Babi Dół odbyły się ekshumacje, min. płk. Dąbka. 30 października 1946 roku odbył się oficjalny i uroczysty pogrzeb dowódcy Lądowej Obrony Wybrzeża. Dla upamiętnienia w roku 1974 w Babich Dołach została odsłonięta tablica pamiątkowa. Przygodę z wojskiem zaczął w 1914 roku kiedy powołano go do służby w piechocie cesarskiej I królewskiej armii jako jednoroczny ochotnik w związku wybuchem I wojny Światowej,następnie go skierowano do szkoły dla oficerów w miejscowości Belzinek/koło Pilska na Morawach. Po ukończeniu szkoły Oficerów rezerwy otrzymał stopień podporucznika i został wysłany na front. Podczas walk w Karpatach zostaje ciężko ranny. Po rehabilitacji nadal walczył do końca wojny we Włoszech. W 1918 roku zgłosił się do odrodzonego wojska polskiego,gdzie brał udział w wojnie z Ukraińcami i z Bolszewikami, za swoje męstwo dwukrotnie został oznaczony Krzyżem Walecznych.15 września 1920 roku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu majora,w grupie oficerskiej byłej armii austriacko-węgierskiej. Był Kolejno dowódcą 14 pułku piechoty oraz w 8 i 7 pułku piechoty Legionów.3 maja stał się oficjalnie zweryfikowany w stopniu majora.1 grudnia 1924 roku został awansowany na stopień podpułkownika. W dniu 1 maja roku 1925 został odkomenderowany na trzy miesiące z 8 do 7 pułku piechoty Legionów w celu”czasowego pełnienia obowiązków dowódcy pułku w zastępstwie. Stopień pułkownika otrzymał 10 grudnia 1931 roku ze starszeństwem z 1 stycznia 1932 roku i 9.lokatą w korpusie oficerów piechoty. Jako dowódca pułku wdał się w kłótnię z inspektorem armii gen. Dąb-Biernackim,występując przeciw faworyzowaniu żołnierzy o przeszłości legionowej. Skutkiem tego było przeniesienie w 1937 roku do 52 pułku piechoty Strzelców Kresowych w Złoczowie gdzie został dowódcą. Przed wybuchem drugiej wojny światowej został wyznaczony dowódcą Morskiej Brygady Obrony Narodowej w dniu 23 lipca 1939 i p.o Lądowej Obrony Wybrzeża. W wyniku działalności pułkownika Dąbka stan liczebny wojska polskiego w Gdyni znacznie się powiększył 5.tys do 15-18 tys ludzi. Zadaniem LOW byłą utrzymanie przez trzy dni przedpola Gdyni oraz kolejne 7 dni obrony Kępy Oksywskiej. Podczas Wojny Obronnej płk. Dąbek aktywnie dowodził całością sił lądowych w okolicach Gdyni. Na samym początku wojny organizował wypady zaczepne,na pozycje niemieckie. W nocy ½ i ¾ września zaatakował Niemców w okolicy Gdynia-Kolibki-Osowa, przy okazji usuwając jego nacisk ze strony południowej,a 6/7 września zarządził atak na osi Nowy dwór Wejherowski-Wejherowo.12 września miało nastąpić przeciwnatarcie 3 batalionów na osi miejscowości Zagórze-Reda, mające na celu odrzucenie sił Wehrmachtu,na skutek błędów w realizacji postawionych zadań,zakończyły się klęską. Wobec odcięcia wojsk polskich na wybrzeżu od reszty kraju oraz przeważających sił armii niemieckiej ogłosił decyzję o ewakuacji pozostałych w jego ręku sił (9-10 tys. osób) na Kępę Oksywską gdzie będzie ją bronił do 19 września. Pułkownik Dąbek jest patronem wielu szkól( w tym Publicznej Szkoły Podstawowej Nr.1 w Nisku),jest również patronem ulic w Miastach: Bolesławiec, Częstochowa, Elbląg, Gdańsk, Gdynia(miejsce śmierci), Nisko(miejsce narodzin pułkownika Dąbka), Pruszcz Gdański, Reda, Rumia, Starogard Gdański,Tarnów,Warszawa,Wejherowo,Władysławowo,Wrocław i Zabrze. Pośmiertnie awansował na stopien generała brygady. W 1900 roku ojciec Stanisława Szczepan nabył gospodarstwo w miejscowości Felsendorf. W marcu 1939 ta miejscowość została zmieniona na Dąbków.

Autor: Jacek Furman

PODZIEL SIĘ
Poprzedni artykuł100 lat ZHP w Nisku
Następny artykułKalendarium historyczne 19 IX – 25 IX
Stalowi Patrioci
"Stalowi„ to organizacja która powstała aby promować wartości narodowe, krzewić w Polakach patriotyzm, pogłębiać wiedzę historyczną i ekonomiczną. Celem jest także zachęcenie mieszkańców, aby aktywnie uczestniczyli w życiu miasta, a przy okazji wnosili swoje umiejętności do Stowarzyszenia.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ