24.X.2018 środa
1767 r- Andrychów uzyskuje prawa miejskie.
1795 r- Podpisanie przez Rosję, Austrię i Prusy aktu. III Rozbioru Polski, Rzeczpospolita Obojga Narodów przestaje istnieć.
1865 r- Otwarcie linii kolejowej Bydgoszcz- Toruń.
1914 r- Czas I wojny światowej: wojska armii carskiej odbijają Skierniewice z rąk Niemieckich.
1934 r- Wydanie rozporządzenia Prezydenta RP Ignacego Mościckiego o utworzeniu Zakładu ubezpieczeń społecznych ( ZUS)
1942 r- Czas drugiej wojny światowej i okupacji niemieckiej:
- Obrzucono granatami niemiecką restaurację Mitropa na Dworcu Głównym i drukarnię gadzinowego dziennika Nowy Kurier Warszawski.
- W wołyńskiej miejscowości Dubno oddziały niemieckie i ukraińskie dokonują mordu na 1000 żydach z likwidowanego od maja getta.
1943 r- Oddział Gwardii Ludowej ( Później zmieniono nazwę oddziału na Armię Ludową) im. Gen. Józefa Bema stoczył z obławą niemiecką całodzienną bitwę w lasach pod Diablej Górze na kielecczyźnie.
1945 r- Dar pomorza wraca ze Szwecji do Gdyni, który w czasie wojny był internowany, polska wstępuje do ONZ.
1946 r- Antoni Żubryd major NSZ i jego żona Janina zostają zabici w Malinówce na podkarpaciu przez agenta MBP Jerzego Vaulina .
1947 r- Założenie teatru nowego w Warszawie.
1956 r- Odwilż Gomułkowska: nowo wybrany I sekretarz KC PZPR Władysław Gomułka wygłasza przemówienie do kilkuset obywateli zebranych na placu Defilad.
1965 r- Swoją premierę ma serial Wojna Domowa, wyemitowanego przez Telewizję Polską.
1974 r- Sejm PRL przyjmuje ustawę o prawie wodnym.
25.X.2018 Czwartek
1501- Król Aleksander Jagiellończyk wydaje przywilej mielnicki.
1520- Zostaje wydane przymierze między królem Zygmuntem I Starym z chanem krymskim Mehmedem I Girejem.
1655- Rozpoczyna się rosyjskie oblężenie Lwowa (IV wojna polsko- rosyjska 1654-1667).
1844-Dzień po wystąpieniu na wiecu i przed planowanym powstaniem chłopskim we wsi Krajno pod Kielcami dochodzi do aresztowania przez carską policję księdza Piotra Ściegiennego.
1918- Urząd Szefa Sztabu Wojsk Polskich zostaje ustanowiony przez Radę Regencyjną Królestwa Polskiego, Wojciech Korfanty zwraca się w Reichstagu z żądaniem przyłączenia do Polski ziem dawnego zaboru pruskiego.
1935:
- Premiera filmu “Rapsodia Bałtyku” w reżyserii Łukasza Buczkowskiego
- Prezydent Rzeczpospolitej Ignacy Mościcki dokonuje otwarcia schroniska górskiego ZHP “Głodówka” na pogórzu Spisko-Gubałowskim.
1940- Czas II wojny Światowej:
Naczelny wódz gen. Władysław Sikorski nadaje specjalną odznakę honorową czarnego naramiennika żołnierzom 10. Brygady Kawalerii Pancernej, za działania obronne w czasie Kampanii Wrześniowej.
1943- Warszawa pod okupacją niemiecką:
W Warszawie miała miejsce próba nieudanego zamachu dokonanego przez żołnierzy AK na SS-Scharfuhrera Englebertha Fruhwirtha, zamiast którego omyłkowo zastrzelono innego niemieckiego funkcjonariusza.
1952- 66 lat temu rozpoczęła swoje nadawanie Telewizja Polska, jej pierwszy wyemitowany program trwał półgodziny.
1957- Na łamach Świata Młodych ukazuje się pierwszy odcinek serii komiksowej pod tytułem :” Tytus ,Romek i A ‘Tomek” autorstwa Henryka Jerzego Chmielewskiego.
1987- W wyniku wspólnego posiedzenia Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej i Tymczasowej Rady NSZZ “ Solidarność’- zostaje powołana w życie jednolite kierownictwo- Komisję wykonawczą NSZZ “Solidarność”
26 .X.2018 Piątek
1206- Papież Innocenty III wydaje bullę polskich biskupów do wspierania opata Godfryda z Łekna w jego działaniach na rzecz misji w Prusach.
1497-Pod dowództwem Króla Jana I Olbrachta wojsko polskie zostaje rozgromione w bitwie pod Kożminem (I wojna polsko-turecka)
1659- Zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Gdańską Głową ( Potop Szwedzki)
1794- W czasie ofensywy wojsk carskich na Warszawę dochodzi do bitwy pod Kobyłką ( Powstanie Kościuszkowskie).
1927- Sprowadzono ze Szwajcarii urnę serca Tadeusza Kościuszki.
1931- Swój początek ma proces brzeski przywódców centrolewu.
1937- Premiera filmu “Dziewczęta z Nowolipek” reżyserii Józefa Lejtesa.
1939:
- Powstaje na mocy dekretu Adolfa Hitlera z dnia 12 października Generalne Gubernatorstwo, gubernatorem zostaje Hans Frank, siedziba GG znajdowała się w Wawelu.
- Wilno zostaje przekazane przez Sowietów Litwie.
1941- Marszałek Polski Edward Rydz-Śmigły wraca do kraju z zamiarem rozbudowania organizacji “Obóz Walczącej Polski” i podjęcia Walki z Niemcami.
1945:
- Do Kraju wracają okręty podwodnie, które w czasie wojny były internowane we Szwecji ( ORP Ryś, ORP Sęp, ORP Żbik).
- Krajowa Rada Narodowa wydaje dekret o nacjonalizacji i własności użytkowaniu gruntów na terenie Warszawy.
- Powstaje Polska Agencja Prasy (PAP)
1964- Przed Sądem Wojewódzkim w Warszawie rozpoczyna się proces Melchiora Wańkowicza za działalność antypaństwową.
1971- Oficjalnie zakupiono licencję fiata 126p (zwany też maluchem).
1982- Sejm PRL przyjął ustawę o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
1993- Waldemar Pawlak zostaje premierem polski.
2001- Ze swojego domu w Krakowie zostaje uprowadzony Krzysztof Olewnik
2013- Adam Nawałka zostaje selekcjonerem reprezentacji polski w piłce nożnej.
27.X.2018 Sobota
1750- Poświęcenie ewangelickiego Kościoła pod wezwaniem Opatrzności Bożej we Wrocławiu
1863- Klęska powstańców styczniowych w bitwie pod Kuflewem.
1901- W Katowicach odbył się recital Ignacego Jana Paderewskiego.
1918- W Cieszynie odbywa się wiec, którego mieszkańcy deklarowali się do przyłączenia do polski.
1931- Kpt. Franciszek Jach w Dęblinie dokonał oblot pierwszym polskim szybowcem wyczynowym NN-1.
1939-W Warszawie zostaje aresztowany ostatni przedwojenny prezydent Warszawy, wielki patriota Stefan Starzyński swoimi działaniami skutecznie mobilizował Warszawiaków do obrony miasta, zginął w Warszawie.
1942- Z getta krakowskiego do obozu śmierci w Bełżcu wywieziono na pewną śmierć około 5 tysięcy osób ( tym także chorych ze szpitala i dzieci z sierocińca)
1944- Funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej w Hrubieszowie dokonali masakry na trzydziestu Ukraińcach. Był to odwet za zamordowanie dwóch polskich rodzin przez UPA.
1971- Doktor Ryszard Kocięba dokonuje w szpitalu w Trzebnicy pierwszą w Europie udaną operacje przyszycia ręki.
1991- Odbyły się pierwsze przedterminowe wybory od końca II wojny światowej wolne wybory parlamentarne.
2007- Zostaje pobity przez Pawła Kotulińskiego w Świdnicy rekord Guinnesa na najdłuższy talk-show który trwał 40 godzin.
28.X.2018 Niedziela
1423-W miejscowości Warta Sejm uchwalił Statut warcki, zatwiercony przez króla Władysława Jagiełło.
1474-Rozpoczęcie nieudanego oblężenia Wrocławia przez połączone siły polsko-czeskie.
1611- Król Zygmunt III Waza podnosi rangę uniwersytetu kolegium jezuickie w Poznaniu.
1791- Zostaje powołana przez Sejm Czteroletni komisja Skarbowa Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
1861- Otwarcie dla żeglugi kanału Elbląskiego.
1913- W Warszawskim Teatru Nowości w czasie spektaklu Targ na Dziewczęta, po raz pierwszy w Polsce Lucyna Messal i Józef Redo zatańczyli tango.
1918-Powstała Polska komisja Likwidacyjna, której celem było zniesienie rządów austriackich w Małopolsce.
1924-W podziemiach warszawskiej katedry pod wezwaniem Św. Jana pochowane tam zostały prochy zmarłego w 1916 roku w Szwajcarii Henryka Sienkiewicza.
1939- Niemcy dokonują pierwszą zbiorową egzekucję na 130 więźniach w podtoruńskiej Barbarce.
Zgromadzenie Narodowe Białorusi Zachodniej w Białymstoku wystąpiło z wnioskiem o przyłączenie zachodniej Białorusi do Białoruskiej SRR.
1943- W Krakowie pod murami Synagogi Starej Niemcy rozstrzelali 30 Polaków.
1944- Została stoczona nierozstrzygnięta bitwa pod Leszczawą Górną pomiędzy oddziałem NKWD a kureniem UPA.
1956-Do Warszawy wraca zwolniony z internowania prymas polski kardynał Stefan Wyszyński.
1960- Premiera filmu psychologicznego Decyzja w reżyserii Juliana Dzieciny.
1989- Pod koniec wywiadu w dzienniku telewizyjnym komentarze aktorka Joanna Szczepkowska wypowiada takie słowa:
“ Proszę Państwa, czwartego czerwca osiemdziesiątego dziewiątego roku skończył się w Polsce… komunizm”. Symbolicznie zakończyła” erę komunizmu w Polsce”.
1999- Polski himalaista Leszek Cichy został pierwszym Polakiem który zdobył koronę ziemi.
2008- W czasie prac budowlanych w Malborku dokonano odkrycia masowego grobu 2116 osób.
29.X.2018 Poniedziałek
1611-W Warszawie wzięty do niewoli car Rosji składa w raz braćmi hołd królowi Zygmuntowi III Wazie.
1706- Wygrana wojsk saskich i rosyjskich oraz sprzymierzeńców z nimi konfederatów sandomierskich popierających Augusta II Mocnego nad siłami Szwedzkimi i wspierającymi je oddziałami konfederatów Warszawskich w bitwie pod Kaliszem.
1863 Powstanie styczniowe:
- Na placu Grzybowskim w Warszawie Rosjanie dokonują egzekucji na czterech powstańcach.
- Klęska powstańców w bitwie pod Świdnem.
1891- Oddano do użytku mostu kolejowego na Wiśle w Tczewie.
1909- Powstaje Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (TOPR)
1914- Okres I wojny Światowej: pod Mołotkowem dochodzi do jednej z najbardziej krwawych bitew Legionów Polskich.
1925-Na Cmentarzu Obrońców Lwowa został dokonany wybór bezimiennych zwłok, które następnie zostały pochowane w Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie.
1940- Wytoczonym przez władze radzieckie procesie przed sądem we Lwowie procesie 11 działaczy OUN( Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów) zapadło 10 wyroków śmierci i jeden wyrok 10 lat pozbawienia wolności.
1941- Marszałek Polski Edward Rydz-Śmigły przybywa do Warszawy, gdzie zamieszkał pod przybranym nazwiskiem Adam Zawisza w domu generałowej Jadwigi Maksymowicz-Raczyńskiej przy ulicy Sandomierskiej 18.
1944- Bitwa pod Chotczą: grupa partyzancka składająca się z członków AL. I BCh mimo ciężkich strat przedarła się przez pozycje niemieckie i połączyła z oddziałami LWP ( Ludowe Wojsko Polskie).
1976-Premiera filmu “ Nikodem Dyzma” reżyserii Jana Rybkowskiego.
1977- Po remisie 1:1 z Portugalią na stadionie śląskim w Chorzowie, Polska zapewniła sobie awans do XI Mistrzostw Świata w Argentynie.
1985-Ogłoszono amnestię.
2009-Franciszek Smuda został selekcjonerem reprezentacji polski w piłce nożnej.
30.X.2018 Wtorek
1794- Utworzone zostało generał-gubernatorstwo litewskie.
1806- Twierdza Szczecin została zajęta przez wojska napoleońskie (IV koalicja antyfrancuska)
1813-Naczelnym wodzem wojsk polskich księstwa Warszawskiego zostaje Gen. Jan Henryk Dąbrowski.
1853-Beatyfikacja Andrzeja Boboli
1904-Odsłonięcie we Lwowie kolumny Adama Mickiewicza.
1935-Rozwiązanie Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem (BBWR)
1944- Wydanie przez PKWN dekretu o ochronie państwa.
1951-Założono Polską Akademię Nauk.
1954- Utworzenie trzech parków narodowych (Babiogórskiego, Tatrzańskiego i Pienińskiego).
1979- około 22 górników zginęło w pożarze KWK “Silesia” w Czechowicach-Dziedzicach.
1984- Ze zbiornika na Wiśle niedaleko Włocławka zostało wyłonione ciało zamordowanego przez SB kapelana Solidarności księdza Jerzego Popiełuszki.
1989- Premiera filmu “300 mil do morza” reżyserii Macieja Dejczera.
2008- Grzegorz Lato zostaje wybrany na prezesa PZPN.
Opracował Jacek Furman
