Wspomnienie ostatniego przedwojennego dyrektora niżańskiego gimnazjum i liceum ogólnokształcącego

0
179

Urodzony w dniu 16 lutego 1888 roku w Bochni Zdzisław Londoński. Maturę uzyskał w Krakowie. Następnie odbył studia z zakresu germanistyki na uniwersytecie w Lipsku (Niemcy), po studiach w Krakowskim Uniwersytecie Jagiellońskim uzyskał stopień doktora filologii klasycznej. W czasie trwania od 1914 roku I wojny światowej, służył w powstałych przez Piłsudskiego Legionów Polskich, potem walczył włączenie do Polski bogatych w węgiel ziem górnego śląska (Polska ostatecznie otrzymała część śląska z Katowicami, Hutą Królewską (Dzisiejsza nazwa to Chorzów)). Później już jako dowódca batalionu walczył w III Powstaniu Śląskim (Dyktatorem III powstania był Wojciech Korfanty, jeden z założycieli odrodzonego państwa polskiego po zaborach). Za udział w walkach powstańczych otrzymał oznaczenia takie jak: Górnośląski Krzyż Powstańczy i Złoty Krzyż Zasługi. W latach 1924- 1934 był nauczycielem w gimnazjach w Rogóżnie i w Lesznie. W latach 1921-1925 wydał i opracował 9 tomów dzieł Juliusza Słowackiego i 10 tomów dzieł poety. Zygmunta Krasińskiego. W roku 1934 został przeniesiony do niżańskiego gimnazjum i liceum ogólnokształcącego, tam został dyrektorem, kierował szkołą do wybuchu wojny we wrześniu 1939 roku. Będąc już w Nisku uczył propedeutyki filozofii i języka łacińskiego. Już pod niemiecką okupacją był inicjatorem utworzenia konspiracyjnego zespołu do kierowania tajną oświatą w regionie powiatu niżańskiego. W 6 października 1939 roku (W dniu podpisania przez Polskę kapitulacji) został aresztowany przez Niemców razem ze 150 innymi nauczycielami (W tym ostatnim przedwojennym proboszczem parafii pod wezwaniem Św. Józefa Ks. Stanisławem Węgrzynowskim, nauczycielem religii w gimnazjum i liceum ogólnokształcącym (dla przypomnienia Węgrzynowski został zamordowany w Dachau w dniu 23 marca 1941 roku) zgromadzonymi na Zamku Lubomirskich w Rzeszowie i tam był więziony. Ale już w listopadzie 1939 roku został zwolniony. Ponownie został aresztowany w dniu 18 maja 1940, razem z innymi nauczycielami został osadzony w więzieniu w Tarnowie. Następnie bezpowrotnie został wywieziony do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau i tam 6 października 1941 roku został zamordowany w komorze gazowej. Londoński znalazł się w grupie pochodzących z Niska nauczycieli, która to dostała się w niemieckich w rękach w ramach akcji przeciwko polskiej inteligencji AB, której celem było zastraszenie Polaków i likwidacja co raz bardziej aktywnych przeciwników rządów okupacyjnych Adolfa Hitlera (Od 17 stycznia 1933 roku sprawował urząd kanclerza Niemiec, a od 1934 roku już był “Fuhrerem” czyli wielkim wodzem). Prawdopodobnie Gestapo i Policja Niemiecka znała przeszłość samego Londońskiego i jego los był już w chwili aresztowania w maju roku 1940 był przesądzony. Niemcy po prostu nie darowali jemu za aktywny udział w plebiscytach i w powstaniach śląskich.

Był autorem opracowanych dzieł Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego. Zdjęcie: www.archiwum.allegro.pl
Zdjęcie: www.polona.pl

Jacek Furman

Dodaj komentarz