14.06.1939, Stalowa Wola, Polska Centralny Okręg Przemysłowy. Uroczyste otwarcie huty w Stalowej Woli z udziałem prezydenta Ignacego Mościckiego i wicepremiera Eugeniusza Kwiatkowskiego. Fot. zbiory Ośrodka KARTA, Pogotowie Archiwalne [PA_028], przekazał Michał Nieronow. Źródło: http://1921-1945.blogspot.com/2009/03/cop-centralny-okreg-przemysowy.html
Wśród wielu rocznic jakie przyszło nam obchodzić, dla Stalowej Woli ważna jest rocznica początku jej faktycznego powstania. Rocznica ta wypada 20 marca, gdyż 20 marca 1937 roku czyli równo 80 lat temu wycięto pierwszą sosnę pod budowę Stalowej Woli, naszego niezłomnego miasta. W stosunku do innych miast, choćby do nie tak odległego Sandomierza, nie jest to rocznica imponująca, ale historia miasta choć krótka może być powodem do dumy. Choć Sandomierz był budowany przez kilka wieków to nasze miasto zostało zbudowane w imponującym tempie i w 80 letniej historii, pod względem liczebności mieszkańców prześcignęło Sandomierz ponad dwa razy.

Stalowa Wola powstawała w rekordowo krótkim czasie. Pierwszą sosnę wycięto 20 marca 1937 roku a dwa lata później a dokładnie po 26 miesiącach i 26 dniach, były zbudowane dwa nowoczesne zakłady – huta i elektrownia oraz duże przyfabryczne osiedle dla pracowników Zakładów Południowych, bo taką nazwę nosiła późniejsza Huta Stalowa Wola.

Najbliższą miejscowością od miejsca budowy była wieś Pławo. Nowemu budowanemu kompleksowi trzeba było dać nazwę. Minister spraw wojskowych gen. Tadeusz Kasprzycki mówiąc o największej inwestycji COP-u wyraził się, że jest to „stalowa wola narodu polskiego wybicia się na nowoczesność”. Dlatego jemu przypisuje się nadanie nazwy „Stalowa Wola” . Oficjalnie nazwa „Stalowa Wola” wprowadzona została na mocy zarządzenia ministra spraw wewnętrznych Felicjana Sławoja-Składkowskiego z 31 stycznia 1938 roku. W kwietniu 1946 roku wyszło rozporządzenie o przyznaniu Stalowej Woli praw miejskich z datą wsteczną od 1 kwietnia 1945 roku.

Oficjalne otwarcie zakładów miało miejsce w czerwcu 1939 roku. Na tę uroczystość przybyły najwyższe władze państwowe na czele z prezydentem Ignacym Mościckim i Eugeniuszem Kwiatkowskim- przedwojennym wicepremierem, ministrem skarbu, głównym inicjatorem budowy COP-u. Stalowa Wola była sztandarową inwestycją COP-u.

Funkcjonowanie Zakładów przerwał wybuch II wojny światowej. Podczas wojny i okupacji mieszkańcy miasta angażowali się w działalność konspiracyjną. Jednym z niezbędnych składników miasta jest kościół, gdzie m.in. mogą się odbywać chrzty, śluby, pogrzeby.

W styczniu 1939 roku przydzielono nowemu powstającemu miastu kapłana Józefa Skoczyńskiego. W maju 1939 r. powołano Komitet Organizacyjny Budowy Kościoła w Stalowej Woli. Ministerstwo Spraw Wojskowych, do którego należał teren Stalowej Woli, obiecało dać teren pod budowę kościoła. Prace przygotowawcze przerwała wojna. Uzyskanej zgody na budowę nie zrealizowano. Przepadły także zgromadzone materiały budowlane i pieniądze.

Ks. Skoczyński dowiedział się, że okupacyjne władze niemieckie wysiedlają całą wieś Stany, aby urządzić tam poligon wojskowy, na którym miały trwać próby z nową bronią V-l i V-2. Rozebrany miał być również drewniany kościół w Stanach, pochodzący z 1802 roku. Ks. Skoczyński poprosił władze okupacyjne o przeniesienie tego kościoła do Stalowej Woli. Poparł go w tym niemiecki dyrektor Zakładów Południowych inż. Kurt Scholze.

We wrześniu 1943 r. zaczęto przewozić do Stalowej Woli elementy kościoła ze Stanów. Pracami architektonicznymi, demontażowymi i ponownym montażem kierował mgr inż. Jan Bitny-Szlachta (jego postać upamiętnia dziś tablica w przedsionku kościoła). Prace zostały wykonane w ciągu 100 dni. 12 grudnia 1943 roku kościół został poświęcony i otrzymał tytuł św. Floriana, patrona hutników. W tym samym dniu, w lasku obok elektrowni na Ozecie w Stalowej Woli Niemcy rozstrzelali 17 polskich mieszkańców Rozwadowa i Stalowej Woli za działalność konspiracyjną. W takiej wojennej scenerii powstawała nowa parafia p.w. św.Floriana.

Największy rozwój Huty i miasta w latach 50.-80. XX wieku. W połowie lat 90. miasto liczyło ok. 75 tys. mieszkańców. W latach 70. Huta podjęła decyzję o zakupie licencji na produkcję nowoczesnych maszyn budowlanych produkcji amerykańskiej. Inicjatorem tych działań był inż. Zdzisław Malicki dyrektor huty w latach 1965-1982.W latach 70. Stalowowolska huta zatrudniała około 20 000 pracowników.

Jeśli podoba Ci się nasza działalność, jeśli chcesz być częścią naszego Stowarzyszenia, tworzyć stronę internetową, włączyć się w organizowanie różnych wydarzeń, poznać ciekawych ludzi. Serdecznie zachęcamy! Prosimy pisać na adres kontakt@stalowipatrioci.pl lub zadzwoń 600 403 037

ZOSTAW ODPOWIEDŹ