Kalendarium Historyczne na najbliższy tydzień 5.XII-11.XII.2018

5.XII.2018 (Środa)

• 1480-Powstanie klasztoru bernadynów w Bydgoszczy

• 1757-Pruski Król Fryderyk II Wielki pokonał w bitwie pod Lutynią (Niem. Leuthen) wojska austriackie zmuszając je do ewakuacji ze śląska (Czas trwania Wojny Siedmioletniej).

• 1813-Doszło do kapitulacji francuskiej załogi w twierdzy Szczecin przed wojskami pruskimi (VI koalicja antyfrancuska)

• 1830-Pierwszym dyktatorem powstania listopadowego został gen. Józef Chłopicki.

• 1848-Likiwdacja przez pruskie władze autonomicznego Wielkiego Księstwa Poznańskiego.

• 1863-Zwycięstwo armii powstańczej pod dowództwem płka Karola Kality w bitwie pod Mierzwinem (Był to czas trwania powstania styczniowego).

• 1892-W Łodzi powstaje lecznica zwierzęca “Pod Koniem”

• 1906-Siostra Feliksa Kozłowska (Założycielka mariawityzmu) została imiennie ekskomunikowana jako pierwsza kobieta w historii religii chrześcijańskiej.

• 1914-Po Klęsce w bitwie pod Łodzią została rozpoczęta ewakuacja Rosjan z miasta (I Faza I wojny światowej)

• 1915-Powstanie PSL “Wyzwolenie”

• 1918-Bitwa pod Chyrowem (Wojna Polsko-Ukraińska)

• 1929-Powołanie do życia Centrolewu.

• 1930-Został zaprzysiężony drugi rząd Walerego Sławka.

• 1938-W Porcie Gdańskim doszło do zatonięcia masowca SS Tczew, na skutek utraty stateczności podczas załadunku blachy, w wyniku tego zdarzenia zginęło dwóch członków załogi.

• 1948-W meczu dodatkowym o mistrzostwo polski w piłce nożnej w derbach Krakowa Cracovia pokonała Wisłę Kraków 3:1.

• 1953-Pułkownik Urzędu Bezpieczeństwa MBP Józef Światło przebywający w Berlinie Zachodnim wystąpił o azyl polityczny.

• 1954-W całym PRL odbyły się wybory do Rady Narodowej.

• 1961-Premiera “Zaduszki” filmu psychologicznego w reżyserii Tadeusza Konwickiego.

• 1968-Ratyfikowanie przez Polskę Konwencji o Eliminowaniu Wszystkich Form Dyskryminacji Rasowej.

• 1975:

• 59 intelektualistów wysłało list do władz PRL ( Z Edwardem Gierkiem na czele), w którym napisane był przeciw w zmianie przepisów w Konstytucji PRL

• W Warszawie został oddany do użytku Dworzec Centralny.

• 1982-Pierwsze wydanie tygodnika “Wprost”

• 1986:

• Jerzy Bolesławski został prezydentem Warszawy.

• Premiera “Bolka i Lolka na Dzikim Zachodzie” filmu animowanego w reżyserii Stanisława Dulza.

• 1992-Wystartowała pierwsza prywatna telewizja o zasięgu ogólnopolskim Polsat.

• 1996-Została przyjęta ustawa o zawodzie lekarza w Sejmie RP.

• 2001-Przekształcenie Wyższej Szkoły Morskiej na Akademię Morską w Gdyni.

• 2005-W Polsce przestały obowiązywać numery międzystrefowe.

6.XII.2018 (Czwartek)

• 1381-Na biskupa płockiego został powołany Ścibor z Radzymina

• 1764-W Polsce znunifikowano system miar.

• 1794-Aresztowanie Hugona Kołłątaja przez Austriaków w Radymnie na Podkarpaciu.

• 1806-Rozpoczęcie oblężenia Wrocławia przez wojska Napoleona Bonaparte (IV Koalicja Antyfrancuska).

• 1830-Pierwszy dyktator powstania listopadowego gen. Józef Chłopicki powołał do służby Gwardię Ruchomą (Powstanie Listopadowe).

• 1901-Otwarcie cmentarza centralnego w Szczecinie.

• 1910-W Krakowie ukazało się pierwsze wydanie “Ilustrowany Kurier Codzienny”

• 1914 (I wojna Światowa):

• Wojska Austro-Węgier skutecznie odparły rosyjską ofensywę na Kraków.

• Wojska Niemieckie zajmują opuszczoną przez Rosjan dzień wcześniej Łódź.

• 1916-Powołanie do życia przez Państwa Centralne Tymczasowej Rady Stanu.

• 1920-Zgromadzenie konstytucyjne w Wolnym Mieście Gdańsku ogłosiło się Volkstagiem I Kadencji.

• 1925-Została nawiązana pierwsze potwierdzone kartą QSL połączenie radiowe polskiego krótkofalowca, tym połączeniem kierował Tadeusz Heftman ze stacją zagraniczną.

• 1931-Oddanie do użytku gmach Banku Gospodarstwa Krajowego w Warszawie.

• 1941-W położonym na Wołyniu Lubomlu (Ukraina) zostało utworzone przez Niemców Getto Żydowskie.

• 1942-W Starym Ciepielowie i Rekówce niedaleko Radomia niemiecki Wehrmacht zamordował 33 osoby, w tym też 5 rodzin polskich, które były podejrzewane o ukrywanie Żydów.

• 1945-Odbył się pierwszy zjazd Polskiej Partii Robotniczej (od roku 1952 PZPR) z Bolesławem Bierutem na czele.

• 1952-Otwarcie w Nowym Targu lodowiska sportowego z widownią.

• 1958-Podpisanie umowy licencyjnej z Czechosłowacją na produkcję w Polsce autobusu Skoda 706 RTO, z nadwoziem Karosa, były one produkowane w Jelczańskich zakładach samochodowych w Jelczu-Laskowicach, posiadały one przydomek “Ogórek”

• 1960-W całej Polsce odbył się spis powszechny.

• 1970-Rozpoczęła się wizyta w Polsce kanclerza RFN Willy’ego Brandta.

• 1971-W Sali Kongresowej Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie odbył się VI zjazd PZPR.

• 1976-Premiera “Blizna” filmu w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego.

• 1986-Została powołana do życia Rada Konsultacyjna przy Przewodniczącym Rady Państwa.

• 1988-Odbył się po raz kolejny w Polsce spis powszechny ludności polski.

• 1989-Nuncjusz apostolski arcybiskup Józef Kowalczyk składa listy uwierzytelniające na ręce prezydenta Wojciecha Jaruzelskiego.

• 1990-Została zarejestrowana w Sądzie Wojewódzkim w Warszawie Unia Polityki Realnej, jej długoletnim prezesem był Janusz Korwin Mikke.

• 1991-Jan Olszewski został prezesem rady ministrów (swoją funkcję premiera pełnił do 4 czerwca 1992 roku, kiedy to jego rząd został obalony przez Lecha “Bolka” Wałęsę).

• 1996:

• Wystartował w Polsce kanał niemiecki RTL 7 (zastąpiony w 2002 roku przez TVN Siedem)

• Powstanie związku miast nadwiślańskich.

• 1997-Leszek Miller został przewodniczącym Socjaldemokracji RP.

• 2006-Stanisław Wielgus został mianowany arcybiskupem metropolitą warszawskim.

• 2010:

• W Polsce rozpoczęła się dwudniowa wizyta prezydenta Rosji Dmitrija Miedwiediewa

• Wystartował kanał TVP Seriale.

7.XII.2018 (Piątek)

• 1381-Nadanie praw miejskich Nidzicy przez Wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego Winricha von Kniprode.

• 1461-W Krakowie rozpoczął się proces w sprawie zabójstwa starosty rabsztyńskiego Andrzeja Tęczyńskiego.

• 1520-Zakończyły się trwające miesiąc obrad sejmu obozowego w Bygdoszczy, w których trakcie uchwalono m. im. Ordynację, która dotyczyła obrony kresów i mówiącą o rozmieszczeniu wojsk obrony potocznej.

• 1655-Odbicie Krosna przez chorągiew pułkownika Gabriela Wojniłłowicza (Potop Szwedzki)

• 1724-Został stracony burmistrz Torunia Jan Gotfryd Roesner i dziewięciu protestanckich mieszkańców miasta, którzy byli uczestnikami tzw. Tumultu Toruńskiego.

• 1789-Przyjęta została uchwała przez Sejm Czteroletni, która nakazała dostarczenie jednego rekruta z 50 dymów dóbr i miast królewskich i także duchownych oraz też jednego rekruta ze stu dymów dóbr i miast dziedzicznych.

• 1809-Został wydany dekret na terenie całego księstwa warszawskiego przez księcia warszawskiego Fryderyka Augusta I o ustalonej liczebności Armii księstwa warszawskiego na 60 tysięcy żołnierzy.

• 1912-Otwarcie w Krakowie Kina “Uciecha”

• 1921-Powstała w Poznaniu Korporacja Studentów Uczelni Poznańskiej “Baltia”

• 1922-Władysław Jabłoński został prezydentem Warszawy.

• 1925-Przyznanie przez Ligę Narodów Polsce do utrzymania składnicy wojskowej na Westerplatte.

• 1930-W Katowicach został otwarty sztuczny tor łyżwiarski.

• 1939:

• W ramach akcji T4 Niemcy rozpoczynają mordowanie około 1200 pacjentów szpitala psychiatrycznego w Dziekance (od roku 1951 dzielnicy Gniezna)

• W Nowym Mieście Lubawskim w ramach odwetu za podpalenie budynków gospodarczych Niemcy rozstrzelali 15 polskich zakładników..

• 1942-W miejscowości Świesielice koło Radomia Wehrmacht zamordował 14 Polaków

• 1944-Nocą z 6 na 7 grudnia oddział Armii Krajowej pod dowództwem porucznika Jana Borysewicza odbił po raz drugi, tym razem z rąk armii czerwonej miasto Ejszyszki (Obecnie ta miejscowość jest w granicach Litwy). Z tego rozbitego aresztu NKWD uwolniono 34 więźniów, zniszczono dokumentację NKWD i miejscowej placówki proradzieckiego Związku Patriotów Polskich.

• 1950-Premiera “Miasta Ujarzmionego” filmu wojennego w reżyserii Jerzego Zarzyckiego.

• 1954-Rozwiązanie Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego.

• 1955-Powiększono zakres używania flagi państwowej z godłem na lotniska cywilne, porty lotnicze oraz na polskie samoloty komunikacyjne za granicą.

• 1967-W wyniku katastrofy tramwajowej w Szczecinie zginęło 15 osób, a stu zostało rannych.

• 1970-Józef Cyrankiewicz Premier PRL i Kanclerz NRF Willy Brandt podpisali w Warszawie układ o normalizacji wzajemnych stosunków polsko-niemieckich i uznaniu przez Niemcy zachodniej granicy polski na odrze i nysie łużyckiej. Wcześniej, po oficjalnym złożeniu wieńca Willy Brandt ukląkł przed pomnikiem Bohaterów getta warszawskiego.

• 1973- Premiera adaptacji filmowej powieści Władysława Reymonta “Chłopi” w reżyserii Jana Rybkowskiego.

• 1977-7 osób zginęło, a ponad 56 zostało rannych w katastrofie kolejowej w Kraskach pod Łodzią.

• 1983-W wyniku wybuchu gazu w bloku mieszkalnym na osiedlu Retkinia w Łodzi zginęło 8 osób.

• 1988-Zwodowano okręt ORP Gniezno.

• 1989-Przyjęcie przez Sejm I kadencji ustawy o amnestii.

• 1990-Premiera filmu “Po upadku. Sceny z życia nomenklatury” w reżyserii Andrzeja Trzosa-Rastawickiego.

• 2001-Premiera komedii “Gulczas, a jak myślisz…” w reżyserii Jerzego Gruzy.

• 2007-Otwarcie w Poznaniu Mostu Biskupa Jordana.

8.XII.2018 (Sobota)

• 1201-Księciem Wrocławia został Henryk I Brodaty.

• 1432-Wyznaczony przez króla Władysława II Jagiełłę do sprawowania władzy na Litwie Zygmunt Kiejstutowicz stacza zwycięską bitwę ze Świdrygiełłą , który on roszczył sobie prawo do władzy i spiskował z Krzyżakami przeciwko Koronie Polskiej i Wielkiemu księstwu Litewskiemu.

• 1474-We Wrocławiu został podpisany rozejm pomiędzy królem Kazimierzem IV Jagiellończykiem i Królem Czech Władysławem II Jagiellończykiem, a węgierskim królem Maciejem Korwinem (Wojna polsko-węgierska)

• 1506-Został wybrany przez sejm w Piotrkowie Król Polski Zygmunt I Stary.

• 1717-Starcie wojsk koronnych w konfederatami tarnogrodzkimi pod Sandomierzem.

• 1831-Joachim Lelewel stanął na czele Komitetu Narodowego Polski w czasie trwania powstania listopadowego.

• 1884-W Poznaniu powstaje Poznański Chór Katedralny.

• 1904-Powstanie Klubu Sportowego Juvenia Kraków.

• 1907:

• Działacz PPS Józef Andersz wyrokiem Wojskowego sądu okręgowego w Warszawie został skazany na karę śmierci.

• Powstanie stowarzyszenia wolnomyślicieli polskich.

• 1918-Pierwsza inauguracja roku akademickiego na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.

• 1919:

• Potyczka Polsko-Czechosłowacka pod miejscowością Kieżmark.

• Rada Ambasadorów państw alianckich w Paryżu ustaliła linię Curzona jako granicę wschodnią polski.

• W Poznaniu powstaje Polski Związek Towarzystw Wioślarskich.

• 1933-Otwarto dworzec morski w Gdyni.

• 1937-Oddano do użytku w Krynicy-Zdroju pierwszej w kraju kolei liniowo-terenowej na Górę Parkową.

• 1939-Otwarcie Kanału Gliwickiego.

• 1941-W Chełmnie nad Nerem Niemcy utworzyli obóz zagłady Kulmhof.

• 1953-W Częstochowskim klasztorze Jasnogórskim o godzinie 21.00, odmówiono po raz pierwszy modlitwę apel jasnogórski.

• 1958-W Warszawie odnaleziono ciało porwanego i zabitego przez nieznanych sprawców w styczniu 1957 roku licealisty Bogdana Piaseckiego, syna Bolesława Piaseckiego, lidera przedwojennego ONR-Falangi i szefa powojennego stowarzyszenia “PAX”.

• 1970-Odbył się spis powszechny ludności.

• 1975-Rozpoczęcie VII zjazdu PZPR.

• 1978-Premiera filmu komediowego w reżyserii Stanisława Barei “Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz”

• 1981-Papież Jan Paweł II (Karol Wojtyła) w Krakowie ustanowił Papieską Akademię Techniczną (Obecnie nazywa się Uniwersytet Papieski Jana Pawła II.

• 1992-Do życia wchodzi tzw. Mała Konstytucja.

• 1997-Warszawski Sąd Wojewódzki zarejestrował Ruch społeczny AWS.

• 2001-Otwarcie Mostu Kotlarskiego w Krakowie.

• 2011-Rozpoczęły się Mistrzostwa Europy w pływaniu w Szczecinie.

9.XII.2018 (Niedziela)

• 1410-Zawarcie w Nieszawie rozejmu polsko-krzyżackiego.

• 1788-Powołanie przez Sejm Czteroletni Niezależnej Deputację Spraw Zagranicznych.

• 1916-Do obiegu weszła marka polska (w wyniku reformy Grabskiego marka została zastąpiona złotym polskim).

• 1919-Dymisja rządu Ignacego Jana Paderewskiego.

• 1921-Powstanie Polskiego Związku Łyżwiarskiego.

• 1922-Gabriel Narutowicz został wybrany na pierwszego prezydenta RP przez Zgromadzenie Narodowe (Jego kadencja trwała tydzień z powodu śmierci Narutowicza na skutek zamachu).

• 1930-W Katowicach odbyły się obrady sejmu śląskiego III kadencji.

• 1933-Premiera filmu obyczajowego “Zabawka” w reżyserii Michała Waszyńskiego.

• 1944-W Kaliszu zakończyły się procesy pokazowe Polaków działających w ruchu oporu oraz współpracującej z nimi osób narodowości niemieckiej.

• 1948-Założono Zakłady Wytwórcze Lamp Elektrycznych im. Róży Luksemburg w Warszawie.

• 1956-Sekcja Piłki Nożnej Głównego Komitetu Kultury Fizycznej ponownie wróciła do nazwy Polski Związek Piłki Nożnej (PZPN).

• 1957-Po ponad 11 latach od daty produkcji odbyła się premiera filmu “Dwie Godziny” w reżyserii Józefa Wyszomirskiego i Stanisława Wohla.

• 1970-Powstanie grupy muzycznej Beminek.

• 1973-Wybory do Rady Narodowych.

• 1980-W Krzywopłotach pod Karlinem doszło do erupcji i do zapłonu ropy naftowej.

• 1982-Prezydentem Krakowa został Tadeusz Salwa.

• 1990-W II Turze wyborów prezydenckich Lech Wałęsa pokonał Stanisława Tymińskiego.

• 1993-Premiera filmu “Dwa Księżyce” w reżyserii Andrzeja Barańskiego.

• 1994-Na stacji Kolejowej w Bednarach został najechany przez pociąg osobowy tył pociągu towarowego, w wyniku czego zginęła 1 osoba.

• 1997-Rada Języka Polskiego przyjęła uchwałę, która zgodnie imiesłowy przymiotnikowe, z partykułą “nie” piszemy zawsze łącznie.

• 2001-Likwidacja KWK “1 maja” w Wodzisławiu Śląskim.

10.XII.2018 (Poniedziałek)

• 1261-Książę Bolesław V Wstydliwy oficjalnie potwierdził nadanie z roku 1145 przez Mieszka Starego dla klasztoru Cystersów w Lądzie.

• 1279-Odbył się pochówek Księcia Bolesława V Wstydliwego w krypcie kościoła franciszkanów w Krakowie.

• 1671-Sułtan Imperium Osmańskiego Mehmed IV wypowiedział wojnę przeciwko Polsce.

• 1789-W czasie posiedzenia sejmu odczytano list od króla Prus Fryderyka II Wielkiego, w którym obiecywał on zawarcie sojuszu z Rzeczpospolitą pod warunkiem przeprowadzenia reform ustrojowych i wzmocnienia władzy wykonawczej w Polsce.

• 1796-Nowy car Rosji Paweł I Romanow, ogłasza amnestię dla uczestników insurekcji kościuszkowskiej przebywających na zesłaniu w głąb Rosji.

• 1806-Napoleon Bonaparte przyjął delegację Elektoratu Hanoweru w czasie swojego pobytu w Poznaniu.

• 1812-Wojska Rosyjskie zajmują ponownie Wilno (Inwazja Napoleona na Rosję)

• 1830-Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki i Jan Jezierski zostają wydelegowani przez dyktatora powstania gen. Józefa Chłopickiego do Sankt-Petersburga, na rozmowę z carem Mikołajem I, w celu zakończenia konfliktu (Powstanie Listopadowe).

• 1874-W miejscowości Kłoda Mała koło Białej Podlaskiej, w proteście przeciwko szykanom powiązanym z narzuceniem wyznania prawosławnego, dokonała samospalenia rodzina Koniuszewskich- Rodzice razem ze swoją dwójką małych dzieci. Józef Koniuszewski za odmowę przyjęcia wiary prawosławnej miał zostać pobity, obciążony podatkami i zamknięty w areszcie. Swą desperacką decyzję podjął na wieść o przymusowym chrzcie swojej córki w prawosławnej cerkwi.

• 1898-Utworzono Palmiarnię Legnicką.

• 1920-Powstanie diecezji Łódzkiej.

• 1926-Powołanie Rady Finansowej.

• 1939-Masowe aresztowania przez NKWD we Lwowie w dniach 9 i 10 grudnia, około 2 tysięcy polskich oficerów Wojska Polskiego, których osadzono w poklasztornym więzieniu przy. Ulicy Kazimierzowskiej, a następnie ich zamordowano w Katyniu lub wywieziono w głąb ZSRR.

• 1942-W podlubelskiej wsi Wola Przybysławska Niemcy dokonują mordu na 16-19 Polakach i 2 Żydów.

• 1956:

• Rada Państwa wydaje dekret przywracający Katowicom i województwu katowickiemu swoje pierwotne nazwy.

• 1959-Sejm PRL przyjął ustawę o Służbie Więziennej.

• 1966-Debiutancki album zespołu Czerwone Gitary “To właśnie My”

• 1980-Powstał instytut ekonomiczny PAN.

• 1989-Premiera filmu “Dekalog I” w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego, demontaż pomnika Lenina w Krakowskiej dzielnicy Nowa Huta.

• 2007-Rozpoczęła swoją emisję stacja telewizyjna Biełsat TV.

11.XII.2018 (wtorek)

• 1519-Sejm Walny w Toruniu uchwalił wojnę z Krzyżakami i wyznaczył na ten cel nowe podatki na wojsko.

• 1605-Król Zygmunt III Waza ożenił się po raz drugi z Konstancją Habsburżanką.

• 1618-Zawarcie rozejmu w Dywilnie, który zakończył II wojnę polsko-rosyjską.

• 1783-Cesarz Austrii Józef II Habsburg wydaje rozporządzenie o utworzeniu we Lwowie Cmentarza Stryjskiego.

• 1806-W Sali Redutowej Hotelu Saskiego został podpisany przez Napoleona I Bonapartego i Fryderyka Augusta I traktat pokojowy między Francją a Saksonią (IV koalicja antyfrancuska)

• 1866-W Warszawie uruchomiono pierwsze konne tramwaje.

• 1895-Uruchomiono pierwszą linię tramwajową w Bielsku.

• 1922-Zaprzysiężenie prezydenta Gabriela Narutowicza.

• 1923-W miejscowości Antoniówka psychicznie chora cyganka Marianna Dolińska zamordowała czworo swoich dzieci wieszając ich na drzewie. Fotografie policyjne z miejsca zbrodni były w ciągu ostatnich latach były wykorzystywane w polskich publikacjach jako ilustracje dokonanych zbrodni przez Ukraińskie UPA.

• 1927 – Otwarto Elektryczną Kolej Dojazdową w Warszawie.

• 1936:

• Premiera komedii filmowej pt. Papa się żeni w reżyserii Michała Waszyńskiego.

• W Monitorze Polskim ukazał się komunikat rządowy ostrzegający przed możliwością pozbawienia obywatelstwa polskiego osób biorących udział w hiszpańskiej wojnie domowej.

• 1939:

• Niemcy przeprowadzili pierwszą egzekucję w lesie Buczyna koło Zbylitowskiej Góry koło Tarnowa.

• Niemcy wysiedlili pierwszych Polaków z Łodzi.

• 1941 – Polska wypowiedziała wojnę Japonii.

• 1942:

• Niemcy dokonali masakry co najmniej 164 mieszkańców wsi Kitów na Zamojszczyźnie.

• Rozpoczął działalność obóz koncentracyjny dla dzieci polskich w Łodzi.

• 1946 – Założono klub sportowy Unia Oświęcim.

• 1948 – W Zakopanem funkcjonariusze MBP aresztowali ostatniego Delegata Rządu na Kraj Jerzego Brauna i jego żonę.

• 1971 – Zakończył się VI zjazd PZPR.

• 1973 – Premiera filmu Sanatorium pod Klepsydrą w reżyserii Wojciecha Jerzego Hasa.

• 1976 – Premiera 1. odcinka serialu telewizyjnego Daleko od szosy w reżyserii Zbigniewa Chmielewskiego.

• 1981:

• Premiera filmu Wahadełko w reżyserii Filipa Bajona.

• W Teatrze Dramatycznym w Warszawie rozpoczął się Niezależny Kongres Kultury Polskiej.

• 2008:

• Historyczny zespół Poznania został uznany za pomnik historii.

• Kajakarz Adam Seroczyński został zdyskwalifikowany za stosowanie niedozwolonego dopingu przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski i pozbawiony czwartego miejsca w wyścigu K2 uzyskanego podczas XXIX Letnich Igrzysk Olimpijskich w Pekinie.

• Otwarto Tunel Krakowskiego Szybkiego Tramwaju.

Kalendarium napisał Jacek Furman