Kalendarium Historyczne 14.XI-20.XI.2018

Kalendarium Historyczne 14.XI-20.XI. 2018 

14.XI.2018 Środa 

• 1425-W Brześciu Litewskim Siemovit V i Kazimierz II (Książęta mazowieccy) w imieniu swojego ojca Siemowita IV, potwierdzili zależność lenną wobec króla Władysława II Jagiełły. 

• 1806-W Księstwie Warszawskim Gen. Jan Henryk Dąbrowski rozpoczyna nabór do Armii Księstwa Warszawskiego. 

• 1850-Założenie Izby Przemysłowo-Handlowej w Krakowie, jako izba Handlowa i Przemysłowa. 

• 1856-Swoją działalność w Poznaniu zaczyna miejska gazownia. 

• 1896-W Krakowskim Teatrze Miejskim, odbywa się na ziemiach polskich drugi pokaz filmowy z wykorzystaniem aparatury braci Lumiere. Pierwszy pokaz filmowy odbył się 18 lipca w Warszawie na aparaturze Thomasa Edisona. 

• 1918-Rozwiązanie Rady Regencyjnej oraz przekazanie pełnię władzy Józefowi Piłsudskiemu, Królestwo Polskie staje się Republiką Polską, która była zaczątkiem II Rzeczypospolitej. 

• 1941-Niemcy dokonują rozstrzelania ok. 9 tys. Żydów z getta w Słonimiu (Obecnie teren Białorusi) 

• 1943-Gestapo dokonuje aresztowania komunistycznych czołowych działaczy PPR ( Po wojnie PPR zjednoczy się z PPS, tworząc PZPR) Małgorzatę Fornalską i Pawła Findera. 

• 1946-Odkrycie Jaskini nad Źródłem w Dolinie Będkowskiej w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej (Wyżyna Krakowsko-Częstochowska) 

• 1961-Otwarto muzeum Wsi Opolskiej w Opolu. 

• 1969- Premiera w Telewizji Polskiej pierwszego odcinka serialu telewizyjnego “Przygody Pana Michała”, w którym reżyserem był Paweł Komorowski. 

• 1982-Pożar kościoła drewnianego pod wezwaniem św. Wawrzyńca w Bytomiu. 

• 1982-Do Gdańska wraca z rzekomego internowania w Arłamowie Lech Wałęsa, znany jako “Tw Bolek” 

• 1987- Janusz Korwin-Mikke wraz ze Stanisławem Michalkiewiczem zakładają partię Unia Polityki Realnej. 

• 1990-W Warszawie został podpisany traktat polsko-niemiecki który potwierdził granicę na Odrze i Nysie Łużyckiej. 

• 1995-Podpisanie umowy o powołanie spółki Daewoo-FSO. 

• 2007-W sejmie RP została przyjęta uchwała w sprawie ustanowienia dnia 13 kwietnia Dniem Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. 

• 2013-W Jankowie Przygockim (Woj. wielkopolskie) dochodzi do pożaru i eksplozji gazociągu, giną tam dwie osoby, a trzynaście zostało rannych. 

15.XI.2018 Czwartek 

•  1290- Kaliski Książę i poznański Przemysł II, wydaje w Dłusku zgodę na lokację Słupcy na prawie magdeburskim. 

• 1620-Niezrównoważony psychicznie szlachcic Michał Piekarski zdołał usiłować dokonać zamachu na Króla Zygmunta III Wazę. 

• 1702-Swą działalność zainaugurowała Akademia Leopoldyńska we Wrocławiu (Potem nazwę zmieniono na Uniwersytet Wrocławski) 

• 1822- Uruchomienie latarni morskiej na Rozewiu, utworzenie w Tarnowie Wyższego Seminarium Duchownego. 

• 1858-W Rzeszowie został otwarty dworzec główny. 

• 1902-Uruchomiona została Kolej Warszawsko

  

  -Kaliska. 

• 1907- W Olsztynie uruchomiono elektrownię wodną na rzece Wadąg. 

• 1915-Ponowne otwarcie Uniwersytetu Warszawskiego i Politechniki Warszawskiej. 

• 1918-Papież Benedykt XV ogłosił przesłanie do narodu polskiego w chwili odzyskania niepodległości. 

• 1920- Utworzenie przez ligę narodów (poprzedniczka ONZ) Wolnego Miasta Gdańsk. 

• 1934-Poselstwa Polskie i Niemiecki zostały podniesione do rangi ambasad. 

• 1942-Polityczny Komitet Porozumiewawczy (Organ polityczny polskiego państwa podziemnego) akceptuje statut Delegatury Rządu na Kraj, opracowany przez Delegata Jana Piekałkiewicza. 

• 1950- Utworzono Ośrodek Pracy Więźniów w Piechcinie. 

• 1955-Został zwodowany dziesięciotysięcznik MS Marceli Nowotko. 

• 1962-Oddano do użytku odbudowaną po II wojnie światowej Halę Mirowską w Warszawie. 

• 1978-Katastrofa dwóch autobusów pod Żywcem, 30 osób zginęło, a 9 zostało rannych. 

• 1985- Rozkazem ministra spraw wewnętrznych Gen. Czesława Kiszczaka Milicja Obywatelska rozpoczyna Akcję “Hiacynt”, która polegała na zbieraniu materiałów o polskich homoseksualistach i ich środowisku, której około zarejestrowano około 11.000 akt. 

• 1987-Podpisanie deklaracji założycielskiej Polskiej Partii Socjalistycznej. 

• 2010-Został wprowadzony w życie zakaz palenia tytoniu w miejscach publicznych. 

16.XI.2018 Piątek 

• 1611-W Warszawie dokonano stracenia za herezję i bluźnierstwo członka wspólnoty braci polskich Iwan Tyszkiewicz, Przed Kościołem pod wezwaniem Św. Anny w Warszawie elektor brandenburski Jan Zygmunt Hohenzollen składa hołd lenny królowi Zygmuntowi III Wazie. 

• 1794-Pod Radoszycami kapituluje ostatni oddział powstańczy insurekcji kościuszkowskiej 

• 1800-Powstaje Towarzystwo Warszawskie Przyjaciół Nauk. 

• 1846-Austriacy dokonują aneksji Wolnego Miasta Krakowskiego (Rzeczypospolita Krakowska) 

• 1863- Zwycięstwo wojsk powstańczych ( Powstanie styczniowe) w bitwie pod Rossoszem. 

• 1914-Rozpoczyna się bitwa pod Krakowem między wojskami austro-węgierskimi i rosyjskimi, wygrana Niemców w bitwie pod Kutnem ( I Wojna Światowa) 

• 1918-Zostało notyfikowane Powstanie Państwa Polskiego (Telegram Piłsudskiego), Żołnierze niemieccy w Międzyrzeczu Podlaskim zamordowali 22 żołnierzy POW, którzy bronili pałacu Potockich i co najmniej 22 ludności cywilnej. 

• 1930- W całej Polsce odbyły się tzw. Wybory Brzeskie ( wybory do sejmu). Wybory do senatu przeprowadzono tydzień później. 

• 1940-W Okupowanej przez Niemców Warszawie zostaje założone getto Warszawskie. 

• 1943-We wsi Huta Stara, samoobrona miejscowa, która była wspierana przez oddziały AK i partyzantów radzieckich, odparła atak UPA w liczbie około 1200 ludzi, z których około 100 osób zginęło lub zostało rannych. 

• 1945-Dekretem Rządu PRL została powołana Komisja Specjalna od Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym. 

• 1950-W Warszawie rozpoczęły się obrady II Światowego Kongresu Pokojowego. 

• 1959-Premiera filmu “Kamienne Niebo ”w reżyserii Jana I Ewy Peterskich. 

• 1968-Zakończenie V zjazdu PZPR. 

• 1989-Doszło do demontażu Pomnika Feliksa Dzierżyńskiego w Warszawie. 

• 2000-Sejm RP przyjmuje uchwałę o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy oraz wspierania finansowego terrorystów. 

• 2007-Zaprzysiężony został I rząd Donalda Tuska. 

• 2014-Odbyły się wybory samorządowe, w których większości województwach wygrało Prawo i Sprawiedliwość. 

• 2015-Zaprzysiężony został rząd Beaty Szydło. 

17.XI.2018 Sobota. 

• 1370-Królem Polski zostaje Ludwik Węgierski 

• 1847- Zakończył się proces w Berlinie powstańców wielkopolskich i działaczy niepodległościowych. Skazano wówczas 117 osób, z czego 8 na karę śmierci. 

• 1856-Pierwszy pochówek na starym cmentarzu żydowskim we Wrocławiu. 

• 1892-Powstanie PPS, którym członkiem okręgu Wileńskiego został Józef Piłsudski. 

• 1918-Powołanie rządu Jędrzeja Moraczewskiego przez naczelnika państwa Józefa Piłsudskiego. 

• 1920-Do życia wchodzi konstytucja Wolnego Państwa Gdańsk. 

• 1923- Zaczęła swoją działalność Transatlantycka Centrala Radiotelegraficzna. 

• 1939-Niemcy w ramach sonderaktion Lublin zamykają Katolicki Uniwersytet Lubelski. 

• 1942- Nocy z dnia 16 na 17 listopada żołnierze AK dokonują wykolejenia 5 pociągów na linii Radom-Dęblin-Łuków-Terespol. 

• 1945- W Olsztyńskim Teatrze im. Stefana Jaracza zostało wystawione przedstawienie w języku polskim. 

• 1972-Ministerstwo Łączności wydało rozporządzenie, które wprowadziło od 1 stycznia 1973 roku system kodów pocztowych. 

• 1989-W Warszawie ostatecznie zdemontowano pomnik Feliksa Dzierżyńskiego, a plac jego imienia został zmieniony na Plac Bankowy, wyemitowano ostatnie wydanie główne dziennika telewizyjnego. 

• 2007- Po zwycięstwie nad Belgią 2:0 na stadionie śląskim w Chorzowie reprezentacja polski prowadzona przez selekcjonera Leo Beenhkakkera zapewniła sobie pierwszy w historii awans na mistrzostwa Europy w piłce nożnej. 

• 2012-Janusz Piechociński został wybrany na prezesa Polskiego Stronnictwa Ludowego. 

18.XI.2018 Niedziela 

• 1489- W Radomskim zamku wielki mistrz zakonu krzyżackiego Johann von Tieffen składa hołd lenny Kazimierzowi IV Jagiellończykowi. 

• 1495-Bielsk Podlaski otrzymuje oparte na prawie magdeburskim prawa miejskie. 

• 1632-Pierwsze wydanie Biblii Gdańskiej. 

• 1655-Rozpoczyna się oblężenie przez wojska szwedzkie Jasnej Góry (Potop Szwedzki). 

• 1705-Zawarty został w Warszawie antyrosyjski sojusz polsko-szwedzki. 

• 1860-w Kuryłówce na Wołyniu urodził się Ignacy Jan Paderewski, jeden z ojców niepodległej polski, światowej sławy pianista, przyjaciel Marii Skłodowskiej-Curie. 

• 1865-Rozpoczyna swoją działalność Kolej Fabryczno-Łódzka. 

• 1875-Prezydentem Warszawy zostaje Sokrat Starynkiewicz. 

• 1914-Koniec bitwy pod Krzywopłotami (I Wojna Światowa). 

• 1918-Do życia została powołana Straż Kolejowa ( Poprzedniczka Służby Ochrony Kolei). 

• 1918- Zaprzysiężenie rządu Jędrzeja Moraczewskiego. 

• 1935-W Warszawie rozpoczął się proces 12 Ukraińców zamieszanych w zabójstwo ministra Pierackiego. 

• 1942- W pacyfikacji dwóch lubelskich wsi (Bochotnica i Parchatka) odpowiednio zginęło 45 i 28 osób. 

• 1943-Gestapo we współpracy z Ukraińską policją zamordowały w Równem 1864 osoby, w tym 100 członków Armii Krajowej. W Grodzisku Mazowieckim i Żyrardowie nastąpiło rozstrzelanie dwóch grup zakładników, po 20 mężczyzn każda. 

• 1945- Został odsłonięty Pomnik Braterstwa Broni w Warszawie. 

• 1948-Przed Warszawskim sądem stanęło czterech polskich aktorów, którzy wystąpili w nazistowskim filmie propagandowym “Powrót do Ojczyzny”. 

• 1949-Na lotnisku Okęcie został aresztowany pod zarzutem szpiegostwa Andre Robineau pracownik Instytutu Francuskiego. 

• 1966-Premiera filmu psychologicznego Bariera w reżyserii Jerzego Smolimowskiego. 

• 1989-Dziennik Telewizyjny został zastąpiony przez Wiadomości. 

• 2002-Lech Kaczyński został zaprzysiężony na prezydenta miasta stołecznego Warszawa. 

• 2006-Startuje TVP Sport. 

• 2015- Premier Beata Szydło wygłosiła expose w sejmie, jej rząd uzyskał wotum zaufania. 

19.XI.2018 Poniedziałek. 

• 1257-Poświęcenie Bazyliki św. Elżbiety Węgierskiej we Wrocławiu. 

• 1417-Trzecia żona Władysława II Jagiełły Elżbieta Pilecka, została koronowana na Wawelu na królową Polski. 

• 1619-Poświęcenie odbudowanej kaplicy w św. Lipce. 

• 1702-Podrzeszowski Dynów został ograbiony i spalony przez wojska szwedzkie (III Wojna Północna). 

• 1765-Ostatni Król Polski Stanisław August Poniatowski oficjalnie otworzył w Warszawie pierwszą publiczną scenę, która od roku 1807 zostanie nazwana Teatrem Narodowym. 

• 1816-Król Polski i Car Rosji Aleksander I Romanow założył w Warszawie Katolicki Uniwersytet Warszawski. Nad Polską było widoczne zaćmienie Słońca ( Na linii Słupsk-Przemyśl). 

• 1901-Hotel Bristol w Warszawie przyjmuje pierwszego gościa. 

• 1911-Powstanie Klubu Sportowego Polonia Warszawa. 

• 1918-Ppłk. Michał Tokarzewski- Karaszewicz, zorganizował udaną odsiecz dla walczących obrońców Lwowa. 

• 1919-Józef Piłsudski został honorowym obywatelem miasta Białystok. 

• 1936-Premiera “Ada! To nie wypada!” komedii muzycznej w reżyserii Konrada Toma. 

• 1939-czternatsu polskich literatów (m.in. Tadeusz Boy-Żeleński, Władysław Broniewski, Stanisław Jerzy Lec, Aleksander Wat i Adam Ważyk) podpisało oświadczenie witające w sprawie przyłączenia Ukrainy Zachodniej do Ukraińskiej SRR. 

• 1943- W czasie likwidacji Obozu Janowskiego we Lwowie Niemcy mordują kilka tysięcy żydów. 

• 1948-Zakończył się proces działaczy PPS-WRN w Warszawie. 

• 1953-Utworzono Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk. 

• 1956-Sejm PRL przyjął uchwałę o radach robotniczych. 

• 1959-Rząd PRL wydał rozporządzenie o połączeniu miast Katowice i Szopienice. 

• 1965-Oficjalnie otwarto odbudowany Teatr Wielki w Warszawie, w 200 rocznicę powstania Teatru Narodowego. 

• 1966-Ukazuje się pierwszy album długogrający zespołu Czerwono-Czarni pod tym samym tytułem. 

• 1980-Rozpoczęto oficjalne wydobycie w Kopalni Węgla Brunatnego “Bełchatów”. 

• 1987-Pierwszym rzecznikiem praw obywatelskich została Ewa Łętowska. 

• 1990-Instytut Fizyki Jądrowej w Krakowie otrzymał jako pierwszy w Polsce numer IP(192.86.14.0), który został nadany przez Departament Obrony Stanów Zjednoczonych (Ten dzień jest uznawany za początek Internetu w Polsce) 

• 1995-Druga Tura wyborów prezydenckich Aleksander Kwaśniewski pokonał ubiegającego się o reelekcję Lecha Wałęsę. 

• 1999- Premiera filmu “Dług” w reżyserii Krzysztofa Krauzego. 

• 2005-Odsłonięto pomnik Generała Jerzego Ziętka w Katowicach. 

• 2009-Sejm RP przyjął ustawę o grach hazardowych. 

• 2012-Polska została formalnym członkiem Europejskiej Agencji Kosmicznej. 

• 2015-Powstaje Komitet Obrony Demokracji. 

20.XI.2018 Wtorek. 

• 1470- Na sejmie w Piotrkowie wielki mistrz krzyżacki Henryk VII II Reffle von Richtenberg składa hołd lenny Królowi Kazimierzowi IV Jagiellończykowi. 

• 1648-Jan II Kazimierz Waza został koronowany na króla Polski i wielkiego księcia litewskiego (Jan Kazimierz) 

• 1870-Poświęcenie Kościoła Mariackiego w Katowicach. 

• 1881-Założenie Koła Geograficznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, jest to najstarsza organizacja studencka w Polsce. 

• 1898-We Lwowie został odsłonięty pomnik króla Jana III Sobieskiego ( Po drugiej wojnie światowej został przeniesiony do Gdańska, gdzie znajduje się do dziś). 

• 1900-W domu malarza Włodzimierza Tetmajera (Ojciec Kazimierza Przerwy-Tetmajera) w Bronowicach pod Krakowem (Same Bronowice są obecnie dzielnicą Krakowa) odbywają się uroczystości weselne poety Lucjana Rydla i Jadwigi Mikołajczykówny, Które zainspirowały Stanisława Wyspiańskiego, do napisania dramatu “Wesele”. 

• 1918-Niemcy były pierwszym krajem, które uznały niepodległość Polski, Rząd J. Moraczewskiego ogłosił swój program, który zakładał przebudowę ustroju gospodarczego i społecznego według doktryny socjalistycznej. 

• 1923- Powstanie w Wolnym Mieście Gdańsk Banku Gdańskiego. 

• 1925-Powstanie rządu Aleksandra Skrzyńskiego. 

• 1944-PKWN wydaje dekret, który przekształca Polskie Radio w państwowe przedsiębiorstwo. 

• Z powodu nieuchronnego zbliżania się wojsk Armii Czerwonej Adolf Hitler na zawsze opuszcza Wilczy Szaniec pod Kętrzynem, wysyłając specjalną grupę saperów do wyburzenia Kwatery Głównej. 

• 1945- Rada Sojusznicza Kontroli zarządziła całkowite wysiedlenie się ludności niemieckiej śląska. 

• 1946-Na deskach Teatru Wybrzeże w Gdańsku debiutowali aktorzy: Ryszard Barycz, Ludwik Benoit, Renata Kossobudzka, Barbara Krafftówna, Bronisław Pawlik, Aniela Świderska, Izabela Wilczyńska-Szalawska i Roman Stankiewicz. 

• 1952-W swojej inauguracyjnym posiedzeniu nowo wybrany sejm PRL I Kadencji dokonuje wyboru składu rady państwa, utworzonej w miejscu zlikwidowanego urzędu prezydenckiego. Bolesław Bierut dotychczasowy prezydent zastępuje Józefa Cyrankiewicza na stanowisku premiera, Ogłoszono amnestię. 

• 1955-Warszawska Legia zdobywa tytuł mistrza Polski. 

• 1965-W Olsztynie zlikwidowano komunikację tramwajową, przywróconą ją dopiero w roku 2017. 

• 1990-Został z Polski wysłany pierwszy e-mail. 

• 1992-Obchody stulecia PPS w Warszawie. 

• Premiera Filmu “Psy” reżyserem był Władysław Pasikowski. 

• 1998-Premiera Filmu “Historia Kina w Popielawach” reżyserem był Jan Jakub Kolski. 

• 2002-Otwarcie Polskiego- Ukraińskiego drogowego przejścia granicznego Krościenko-Smolnica. 

• 2004-Premier Marek Belka na konferencji prasowej poinformował o uwolnieniu z rąk porywaczy Polki Teresy Borcz, uprowadzonej w Iraku. 

Kalendarium opracował Jacek Furman