Stuletnia historia klubu piłkarskiego „Sokół Nisko”

0
463

Klub sportowy “Sokół Nisko” w roku 2019 będzie obchodził stulecie założenia. Nie jest klubem, o którym piszą ogólnopolskie gazety. Jest niezwykle trudno znaleźć chłopców marzących o reprezentowaniu jego barw. Od kilku lat występuje w IV lidze podkarpackiej.

A wszystko zaczęło się od Towarzystwa Gimnastycznego “Sokół”

Nisko to miasto leżące nad rzeką san w północnej części województwa podkarpackiego. Mieszka tam około 15 tysięcy mieszkańców. Lecz cofnijmy się do roku 1867. To wtedy powstało we Lwowie Towarzystwo Gimnastyczne “Sokół”, jej pierwowzorem była czeska organizacja, która powstała w roku 1862. Głównym celem “Sokoła” było dążenie do jak najlepszych wyników sportowych oraz pielęgnowanie kondycji fizycznej młodzieży.  Jeszcze ważniejszym celem organizacji tworzonej głównie przez weteranów powstania styczniowego było wychowanie patriotyczne młodzieży polskiej, którzy mieli wyrosnąć na wojowników o wolną Polskę i bronić jej w razie wypadku ponownego zagrożenia utraty niepodległości. Gimnastyka i wychowanie fizyczne były narzędziami, które służyły do hartowania młodzieży w walkę o wolny kraj. W ciągu niecałego ćwierćwiecza narodziło się kilkadziesiąt gniazd “Sokoła”. Największe towarzystwa powstały w Krakowie, Tarnowie, Rzeszowie, Kołomyi i Stanisławowie (Obie miejscowości znajdują się na Ukrainie). Była to pierwsza, a zarazem jedyna polska organizacja sportowa, która w ramach swego ceremoniału wprowadziła symbole narodowe. Towarzystwo Gimnastyczne “Sokół” rozpoczęło swoją działalność w Nisku, Rozwadowie i w wielu innych mniejszych miejscowościach. W roku 1903 utworzono niżańskie “Gniazdo Sokole”. Tak opisuje początki jego działalności były burmistrz Niska Mariusz Kowalik w klubowej monografii:

Do niżańskiego towarzystwa należało ok. 100 osób, głównie spośród społeczeństwa samego Niska. Pracami towarzystwa kierował zarząd, w skład wchodzili ludzie starsi, o patriotycznych postawach, szanowani w swych środowiskach, zwykle zamożniejsi.

Roman Gisges-Gawroński był pierwszym prezesem niżańskiego “Sokoła” zapisał się w lokalnej historii jako jeden z najważniejszych z najważniejszych ludzi. Niezwykle ważnym wydarzeniem było wzniesienie siedziby “Sokoła”, a stało się w roku 1904. We wspomnianej monografii tak został opisany budynek, który istnieje do czasów dzisiejszych, choć jest po gruntownej modernizacji, to nadal można zobaczyć napis nawołujący, że tam znajdowała się siedziba Towarzystwa Gimnastycznego “Sokół”:

Wybudowano go w stylu secesyjnym, charakterystycznym dla budynków Sokoła na terenie Galicji. Został on wybudowany ze składek społecznych mieszkańców Niska, pomocy finansowej lokalnego zarządu oraz dzięki wsparciu hrabiów Oliviera i Marii Ressequier.

Budynek pełnił wiele funkcji. Głównie służył jako hala sportowa (obecna była sala kinowa NCK “Sokół), ale jego obszar mieszczący się w jego obszarze był również jako dom kultury, kino czy nawet klub. Odbywały się tam sportowe imprezy, zebrania, konferencje oraz spotkania ówczesnej władzy z społeczeństwem. Nie brakowało też imprez rozrywkowych takich jak liczne bale i zabawy. W czasie działań pierwszej wojny światowej, w październiku, stacjonujący na wysokim brzegu Sanu w Zarzeczu wojska rosyjskie dokonały ostrzału na wieżę niżańskiego kościoła, doprowadzając do całkowitego spalenia dachu świątyni. W grudniu tego samego roku na tymczasową kaplicę przemianowano dużą salę “Sokoła”. Odbywały się tam msze święte i inne nabożeństwa do grudnia 1923 roku, kiedy to został odbudowany ze zniszczeń spowodowanych działaniami w czasie I wojny światowej kościół pod wezwaniem Świętego. Józefa w Nisku.

Działacze Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Nisku
Wybudowany w roku 1904 przez ówczesne społeczeństwo niżańskie oraz dzięki pomocy Oliviera i Marii Ressequierów siedziba Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, po II wojnie mieściło się tam Kino San, a następnie od roku 1992 jest siedzibą Niżańskiego Centrum Kultury „Sokół”

Działalność sportowa w niepodległej Polsce

Niezwykle ważną postacią w historii rozwoju niżańskiego sportu był Włodzimierz Wierzbiński. Prowadził on od roku 1924 zajęcia sportowe w niżańskim Gimnazjum powstałym w roku 1912. Jego starania doprowadziły, że sala “Sokoła” została przystosowana do potrzeb ówczesnej młodzieży szkolnej. Duży wpływ na ten fakt była pomoc dyrekcji Gimnazjum. Od tego czasu “Sokół” stał się miejscem niezwykłych pokazów sportowych, które także zostały opisane na łamach monografii:

Z Okresu międzywojennego pozostał w pamięci zachwyt, jaki wzbudzały popisy na trapezie i woltyżerka na koniu w wykonaniu ucznia Orłowskiego oraz sukcesy jakie odnoszono w dyscyplinach lekkoatletycznych.

Młodzież wychowana sportowo niemal każdego dnia spotykała się w świetlicy “Sokoła”. Uprawiano tam tenis stołowy, szachy czy nawet kręglarstwo. Duże sukcesy odnosiła także drużyna siatkarzy. Należeli oni do najlepszych w województwie Lwowskim. Jednak oni rozgrywali oni głównie mecze towarzyskie, bowiem nie było jeszcze lig siatkarskich. Trzeba także wspomnieć o sekcji kolarskiej “Sokoła”. Na terenie Niska i okolic ta dyscyplina sportowa była nowością. Ścigający się kolarze reprezentujących niżańskiego “Sokoła” rywalizowali o mistrzostwo polski.

Rok 1919 i powstanie drużyny piłkarskiej “Sokół Nisko”

Sekcja piłkarska w Nisku powstała w roku 1919. Do wybudowania stadionu mieszczącego niedaleko siedziby “Sokoła” przyczyniło się dwóch członków zarządu takich jak wspomniany już Włodzimierz Wierzbiński oraz lekarz sportowy dr Tadeusz Klocek. Byli oni członkami Powiatowego Komitetu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego. Oprócz boiska do gry w piłkę nożną, na ówczesnym stadionie znajdowały się także plac do gry w siatkówkę i bieżnia lekkoatletyczna.  Zadbano także o rozwój wielu dyscyplin. Wybudowano także trybuny dla miejscowej publiczności (W czasie PRL stadion nie posiadał trybuny, została odbudowana w 2007 roku w miejscu przedwojennej trybuny). Pika nożna w Nisku zyskała ogromną popularność. Byli miejscowi zawodnicy, ale także i tacy, co musieli pokonać spore odległości. Niektórzy zawodnicy dojeżdżali rowerami na treningi i mecze. Aby dotrzeć, na zmagania boiskowe, musieli pokonać aż siedemdziesiąt kilometrów. Zespół uczestniczył w rozgrywkach klasy B podokręgu Lwowskiego. Funkcję prezesa pełnił Mieczysław Jagodziński, a trenerem był Miłosz Skacel-w przeszłości był zawodnikiem Krakowskiej Cracovii. Klub potrzebował oczywiście wsparcia finansowego. Pochodziły one głównie ze sprzedaży biletów i dotacji ze strony władz miejskich. Jak twierdzili ówcześni niżańscy kronikarze, na stadionie w Nisku odbywały się w tym czasie mecze z mocnymi drużynami takich jak Czarni Lwów, który jego barwy reprezentował skuteczny Rochus Nastula, na mecze do Niska przyjechała Resovia Rzeszów, w której grali ikony ówczesnej podkarpackiej piłki- Stanisław Baran i Tadeusz Hogendorf. Zawodnicy Sokoła mierzyli się u siebie z Ogniskiem Jarosław oraz z drużynami z Przemyśla-Polonią i Czuwajem. Pamiętna była szczególnie rywalizacja z tymi ostatnimi, mająca miejsce w roku 1935, kiedy to wynikiem 6:1 Sokół pokonał Czuwaj Przemyśl.

Skład Sokoła Nisko z roku 1935 po zwycięstwie nad Czuwajem Przemyśl 6:1

Wojna i czasy powojenne

Działalność sportowa “Sokoła” została skutecznie zahamowania przez wybuch wojny w roku 1939. Władze niemieckie wówczas zakazały przeprowadzenia zawodów sportowych. Mimo gróźb ze strony władz okupacyjnych niżańska młodzież nadal uprawiała sport. Na błoniach wciąż rozgrywano mecze. Z biegiem czasu trzeba było porzucić sport i stanąć w walce w obronie ojczyzny. Zawodnik grający w przedwojennej drużynie “Sokoła” Wilhelm Krach brał udział w Kampanii Wrześniowej. Inny zawodnik “Sokoła” Zygmunt Kulig, należał do Narodowej Organizacji Wojskowej, a następnie oddziału partyzanckiego “Ojca Jana”. Bronisław Gancarz przed wojną piłkarz Sokoła Nisko, w czasie II wojny światowej wsławił się czynami patriotycznymi działając w Armii Krajowej. Zaś Antoni Samek walczył pod Monte Cassino razem z 2. brygadą czołgów 2. korpusu. Władysław Samek walczył w kampanii wrześniowej, a następnie razem z Samodzielną Brygadą Strzelców Karpackich walczył w Afryce Północnej (Kampania Libijska) i tak, jak Antoni walczył w bitwie pod Monte Cassino (Bitwa zakończyła się zdobyciem przez Polaków Klasztoru, wściekle bronionego przez Niemców). Takich przykładów pośród sportowców z Niska było znacznie więcej. W okresie niemieckiej okupacji stadion w Nisku był areną meczu międzypaństwowego. Naprzeciwko stanęły reprezentacje armii niemieckiej i węgierskiej. Mecz ten zakończył się 4: 3 dla Węgrów. Kiedy druga wojna światowa w Europie dobiegła końca, Towarzystwo Gimnastyczne “Sokół” nie wznowiło działalności. W miejsce niereaktywowanego “Sokoła” powstała powiązana z PPS Organizacja Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego (OMTUR). Powstała ona w roku 1923, a w roku 1944 (Kiedy to Nisko zostało wyzwolone z pod okupacji niemieckiej). I od tej pory niżański klub nazywał się OMTUR Nisko. Niestety sytuacja finansowa klubu była bardzo trudna. Działacze klubu musieli szukać pomocy wśród związków zawodowych działających w tamtych czasach w Nisku. Zdołali uzyskać wsparcie, ale konieczna była zmiana nazwy klubu na Klub Sportowy ZWIĄZKOWIEC Nisko. Lecz i ta nazwa musiała zostać szybko zmieniona. Klub trafił do zrzeszenia “Ogniwo” po czym została nadana nazwa Klub Sportowy Ogniwo Nisko. Kolejnym problemem była siedziba klubu, która kilka razy się zmieniała. Niezwykle było to. Że ówcześni piłkarze na zmagania ligowe przebierali się w siedzibie klubu, po czym musieli przemaszerować przez miasto w kierunku stadionu. W roku 1950 do “Ogniwa” został przyłączony klub sportowy “Elektro”, który działał przy elektrowni Stalowa Wola, tą drużynę tworzyli głównie pracownicy elektrowni. Trzy lata później zespół z Niska trafił bezpośrednio pod skrzydła zrzeszenia sportowego “Sparta”. I od tego czasu obowiązywała też nazwa SPARTA Nisko.

Dalsze problemy finansowe

Rok 1957 w historii niżańskiej piłki nie był szczęśliwy. Okazało się, że dalsze oczekiwane prowadzenia działalności nie było możliwe, w związku z tym KS Sparta Nisko został zmuszony do połączenia z klubikiem działającym na Warchołach. Więc nastąpiła kolejna zmiana nazwy zespołu tym razem na LKS Orkan Nisko. Klub przeszedł także do Zrzeszenia Ludowych Zespołów Sportowych (ZLZS). Dotacje otrzymywał ze środków Wojewódzkiej Rady LZS. Pod tym szyldem zespół z Niska rozgrywał wiele meczów, które walnie zostały zapisane w historię klubu. Do tej niechlubnej historii przeszło spotkanie z Jarosławskim Klubem Sportowym (JKS) Jarosław, gdzie niżanie doznali porażki aż 0:11. Zdecydowanie lepiej są wspominane są potyczki ze Stalą Stalowa Wola czy Polonią Przemyśli, z którymi piłkarze “Sokoła” wygrywali. Końcem lat 50-tych na stadionie wykonano szereg prac gospodarczych, takich jak naprawa ogrodzenia. Doszło do rozbiórki trybun, które zostały wybudowane na przełomie lat 20 i 30 (Obecnie stoi tam trybuna wybudowana na przełomie lat 2006-2007). Mecze rozgrywane na obiekcie w Nisku cieszyły się ogromną popularnością. I w tym miejscu również warto zacytować monografię klubową:

Spotkania na stadionie poza piłkarskim zawierały też inne atrakcje sportowe. Kibice niżańskiego sportu zapamiętali pokazy gimnastyczne uczniów oraz z lat sześćdziesiątych XX wieku Edwarda Bielca, który po bieżni, wokół boiska, wykonywał przejście na rękach i Stanisława Braka “Miki”, który prezentował doskonałą umiejętność wykonywania salta w przód

Skład Sokoła Nisko po wygranej 1:0 nad Karpatami Krosno w roku 1956

Współpraca z wojskiem i ZENIT Nisko

Na początku lat 60-tych, została nawiązana współpraca klubu z dowództwem niżańskiej jednostki wojskowej, w której stacjonujący żołnierze interesowali się piłką nożną. Niektórzy z nich występowali w drużynie koszarowej, wzmacniając sekcję piłkarską w Nisku. Połączenie LKS-u Orkan Nisko z drużyną jednostki wojskowej ZENIT Nisko nastąpiło w roku 1962. Powstał wtedy LKS Zenit Nisko. Należy też wspomnieć o kolejnej wybitnej postaci niżańskiego sportu. Był nią pułkownik, zastępca dowódcy 12. Brygady drogowej w Nisku Kazimierz Kaczorowski. W 1963 roku został pierwszym prezesem Zenitu Nisko. Został zapisany wielokrotnie w historii klubu. Organizował co tygodniowe spotkania zarządu i wprowadził wiele na ten czas innowacji. To za jego czasów powstała obecna siedziba klubu, w którym nadal się mieści szatnia, sala narad czy biuro. Okres jego rządów obfitował wiele sukcesów w historii niżańskiego futbolu.

Lokalne sukcesy i awans do III ligi

Sokół nigdy nie wierzył w wysokie loty. Ale w jego historii nie brakowało sukcesów lokalnego kalibru, o których starsi kibice z Niska wciąż wspominają. W dniu 10 sierpnia 1965 roku odbył się mecz finałowy wojewódzkich eliminacji Pucharu Polski. Doszło do sensacji, niżański Zenit pokonał Karpaty Krosno- jedną z wówczas najbardziej znanych podkarpackich klubów wynikiem, aż 3:0. Wynik dał niżanom możliwość występu w rozgrywkach na szczeblu centralnym. Piłkarze przegrali 1:4 z Krakowską Garbarnią. Doszło także do rywalizacji ze Stalą Mielec, gdzie Zenit przegrał 1:2, ale bardzo dobre wrażenie na działaczy Stali zrobił zawodnik Jerzy Lesiński, który został później piłkarzem Stali Mielec, a następnie otrzymał powołanie do reprezentacji Polski prowadzonej przez Kazimierza Górskiego. Rok 1966 był dla zespołu z Niska wyjątkowy, wywalczyli wtedy jedyny awans do III ligi. Ponadto ich udziałem zakończyło się osiągnięcie wykraczający poza region. W Poznaniu wywalczyli tytuł mistrza VI Centralnej Spartakiady Wsi. Odnieśli tam dwa sensacyjne zwycięstwa nad klubami z Katowic i Warszawy. W dodatku wygrali na szczeblu okręgowym Pucharu Polski, wygrywając w finale ze Stalą Stalowa Wola 3:2, co uznaje się ten wynik za kolejną sensację w historii klubu. Dzięki czemu Zenit doznał zaszczytu reprezentowania okręgu rzeszowskiego w eliminacjach centralnych, gdzie piłkarze Zenitu musieli uznać wyższość Unii Oświęcim. W roku 1967 Zenit Nisko niejako powtórzył sukces z roku ubiegłego ze spartakiady Wsi. Nagrodę tę stanowił wyjazd do Bułgarii, gdzie tam rozegrali trzy mecze towarzyskie. Po za tym pobytem w Bułgarii piłkarze Zenitu znów świetnie prezentowali się na lokalnym podwórku. Zgarnął Puchar Polski na szczeblu województwa rzeszowskiego i znowu piłkarze z Niska pokazali się w ogólnopolskich rozgrywkach, uznając tym razem wyższość Unii Tarnów.

Powrót nazwy “Sokół Nisko”

W latach 70-tych w Nisku powstały sekcje podnoszenia ciężarów i szachów, co doprowadziło do sukcesów niżan w tych dyscyplinach. Kolejnym ważnym w tym okresie wydarzeniem była kolejna już zmiana nazwy klubu. Od sezonu 1978/1979 została przyjęta nazwa klubu Międzyzakładowy Ludowy Klub Sportowy Sokół Nisko jednocześnie zachowując współpracę wojskową z miejscową jednostką wojskową. W 1985 roku Sokół Nisko zyskał opiekę przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Przemysłowe- Zakłady Mięsne w Nisku. I od tego została wprowadzona nazwa “zakładowy”. Prezesem klubu został Bolesław Winogrodzki. Pod względem finansowym był to najlepszy okres. Z powodzeniem rozwijano sekcję piłkarską. Grali   seniorzy, juniorzy starsi i młodsi, a także trampkarze. W 1988 roku już po odejściu Winogrodzkiego, funkcję prezesa przyjął Zygmunt Ptak. Sokół znów odniósł sukces na lokalnej arenie, okazując się najlepszą drużyną w Pucharze Polski na szczeblu okręgowym. W meczu finałowym Sokół rozbił Siarkę Tarnobrzeg aż 4:1. W tym roku niżanie awansowali do III ligi międzywojewódzkiej, co jest traktowane jako sukces do czasów dzisiejszych.

Współpraca z Włochami i Zakończenie

Opisując stu letnią historię klubu sportowego Sokół Nisko to warto wspomnieć o współpracy z włoskim zespołem Amatorii Semonzo del Grappa. Doszło do tego w roku 1993. Owocem tej współpracy były rozegrane dwa mecze towarzyskie między dwoma drużynami. Najpierw mecz rozegrano w Nisku, gdzie Sokoła reprezentowali oldboje, a następnie w miejscowości Grappa. Nawiązanie międzynarodowej współpracy doszło dzięki sponsorom: Władysławowi Gergontowi, Jerzemu Warchołowi, Janowi Solarzowi i Krzysztofowi Śledziowi.

O zasługach klubu świadczy wyróżnienie, jakie zostało przyznane niżanom w roku 1996. Sokół Nisko otrzymał bowiem Odznakę “Za Zasługi dla Województwa Tarnobrzeskiego”. W tymże roku została przyznana odznaka 20-lecia Okręgowego Związku Piłki Nożnej w Tarnobrzegu. Lata 1999 i 2000 upłynęły pod znakiem obchodów 80-lecia istnienia klubu. Dla związanych ludzi z Sokołem powędrowały Srebrne Honorowe Odznaki PZPN oraz złote i srebrne odznaki Podkarpackiego Związku Piłki Nożnej w Rzeszowie. I tak od stu lat swoją działalność kontynuuje Sokół Nisko ze swoimi małymi i większymi sukcesami, które nie sposób jest je opisać w jednym tekście. Należy się po nie zwracać do klubowej monografii autorstwa Mariusza Kowalika, wydanej w roku 2009 w ramach obchodów 90-lecia istnienia klubu.

Obecna Kadra Sokoła Nisko:Artur Pałka, Wojciech Tyczyński, Kacper Piotrowski, Jakub Przepłata, Dariusz Drelich, Dawid Mroczek, Damian Kata
Konrad Pliszka, Kamil Wojtak, Marcin Szewc, Marcin Tur, Damian Juda, trener, kierownik, Marcin Pieróg
Artur Kostyra, Jacek Stępień, Jacek Wołoszyn, Krzysztof Piętowski, Jacek Maciorowski,Damian Niedziałek. Źródło zdjęcia: www.sokolnisko.pl
Zmodernizowany budynek „Sokoła” w latach 2016-2018
Stadion „Sokoła Nisko” przy ulicy. Kościuszki 1 w Nisku

Źródło artykułu

Samo źródło artykułu pochodziło ze strony www.rfbl.pl, większość opublikowanych zdjęć pochodzi z tego samego źródła.

Jacek Furman

Dodaj komentarz